Krzy\u017c i Zmartwychwstanie s\u0105 centralnymi symbolami i wydarzeniami dla ca\u0142ego chrze\u015bcija\u0144stwa. W zwi\u0105zku z obecnym okresem wielkanocnym artyku\u0142 ten ma za zadanie przybli\u017cy\u0107 czytelnikowi znaczenie owych symboli-wydarze\u0144 dla jednego z wa\u017cniejszych teolog\u00f3w ewangelickich, Paula Tillicha. Om\u00f3wienie rozumienia poszczeg\u00f3lnych kwestii dla filozofa-teologa wydaje si\u0119 problematyczne, gdy\u017c ma ono sens tylko z perspektywy ca\u0142ego systemu teologicznego, kt\u00f3ry wy\u0142o\u017cony jest w trzytomowej dogmatyce Paula Tillicha. Opracowanie to b\u0119dzie stara\u0142o si\u0119 wyja\u015bnia\u0107 podstawowe za\u0142o\u017cenia systemu, wynikaj\u0105ce z omawiania tematu Zmartwychwstania.<\/p>\n
Biogram<\/strong><\/p>\n Paul Tillich przyszed\u0142 na \u015bwiat 1886 r. w Starzeddel w Brandenburgii (dzisiejsze Starosiedlce). Jak sam o sobie pisa\u0142 by\u0142 cz\u0142owiekiem pogranicza. Jego rodzicie pochodzili z r\u00f3\u017cnych stron Niemiec i reprezentowali dwie odmienne tradycje. Matka, ruchliwa i radosna, pochodzi\u0142a z demokratycznej i liberalnej Nadrenii. Ojciec natomiast by\u0142 surowym, sumiennym pastorem pruskim i zwolennikiem konserwatywnego lutera\u0144skiego punktu widzenia. Zanim Tillich rozpocz\u0105\u0142 studia teologiczne w 1904 r. studiowa\u0142 prywatnie filozofi\u0119. Czyta\u0142 g\u0142\u00f3wnie klasyk\u00f3w niemieckich takich jak Kant, Fichte, Schleiermacher, Hegel oraz Schelling. Ten ostatni filozof zosta\u0142 jego g\u0142\u00f3wnym tematem obu prac dyplomowych. W\u0119druj\u0105c przez ca\u0142e Niemcy, s\u0142ucha\u0142 wyk\u0142ad\u00f3w w Berlinie, Tybindze, Halle oraz Wroc\u0142awiu. Po studiach zosta\u0142 ordynowany w Ko\u015bciele lutera\u0144skim Brandenburgii, a w 1914 r. do\u0142\u0105czy\u0142 do Armii Niemieckiej jako kapelan. Po wojnie Tillich zosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 teologii w Berlinie, a w 1925 r. profesorem filozofii w Drezdnie. Nast\u0119pnie w 1929 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Frakfurtu nad Menem, gdzie zosta\u0142 powo\u0142any na katedr\u0119 filozofii. W 1933 r. po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy Tillich zosta\u0142 usuni\u0119ty z uczelni z powodu krytykowania ruchu nazistowskiego. Po tych wydarzeniach przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie zosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 Union Theological College w Nowym Jorku. Wyk\u0142ada\u0142 r\u00f3wnie\u017c na Uniwersytecie Harvarda, a pod koniec \u017cycia przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Chicago. <\/b>Zmar\u0142 w 1965 roku.<\/p>\n Cz\u0142owiek i jego Grzech<\/b><\/p>\n Dla Tillicha punktem wyj\u015bcia w jakiejkolwiek refleksji jest cz\u0142owiek. Pierwsz\u0105 i podstawow\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 jak\u0105 spotyka jest on sam. Cz\u0142owiek jest bytem \u015bwiadomym mo\u017cliwo\u015bci niebytu. Jest bytem rzuconym w \u015bwiat, posiadaj\u0105cym wolno\u015b\u0107 w ramach czasu i przestrzeni. Jednak jego bycie egzystencjalne nie jest w pe\u0142ni jego bytem esencjalnym, cho\u0107 ca\u0142y czas jest od niego zale\u017cne. Innymi s\u0142owami cz\u0142owiek nie jest tym czym powinien by\u0107 w swojej pe\u0142ni. Wszystko to z powodu wolno\u015bci, kt\u00f3ra zosta\u0142a mu dana i kt\u00f3ra pozwala zaprzeczy\u0107 sobie i swojej esencji. M\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem religijnym, obraz Boga w cz\u0142owieku daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 od\u0142\u0105czenia si\u0119 od Boga.<\/p>\n To \u201eprzej\u015bcie od esencji do egzystencji\u201d opisane zosta\u0142o w biblijnym micie o Upadku i jest transhistoryczn\u0105 opowie\u015bci\u0105, kt\u00f3ra wed\u0142ug Tillicha ma uniwersalne znaczenie, poniewa\u017c wyra\u017ca sytuacj\u0119 ka\u017cdego cz\u0142owieka. Egzystencjalne wyobcowanie z Boga, z innych byt\u00f3w i z samego siebie ma autodestrukcyjne konsekwencje, kt\u00f3re s\u0105 porz\u0105dkiem, w kt\u00f3rym przysz\u0142o \u017cy\u0107 ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi. Grzech jest dla Tillicha zar\u00f3wno konieczno\u015bci\u0105, jak i osobist\u0105 win\u0105. To egzystencjalne wyobcowanie powoduje, \u017ce cz\u0142owiek zadaje pytanie o swoj\u0105 sytuacj\u0119 i o rzeczywisto\u015b\u0107 kt\u00f3r\u0105 dostrzega, ale jest z niej wyobcowany.<\/p>\n Nowe Bycie\/Byt w Jezusie jako Chrystusie<\/b><\/p>\n Gdy chrze\u015bcijanie nazywaj\u0105 Jezusa Chrystusem, wyra\u017caj\u0105 wtedy, \u017ce to on jest tym, kto wprowadza now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i wybawia ludzi od starego porz\u0105dku. Rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej samo-wyobcowanie ludzkiej egzystencji ulega przezwyci\u0119\u017ceniu, a pojednanie, tw\u00f3rczo\u015b\u0107, sens i nadzieja s\u0105 obecne, Tillich nazywa rzeczywisto\u015bci\u0105 Nowego Bycia. Dla chrze\u015bcijan to Jezus przynosi Nowe Bycie, poniewa\u017c jego byt ma jako\u015b\u0107 Nowego Bytu. Nowe Bycie to przezwyci\u0119\u017cenie roz\u0142amu pomi\u0119dzy esencj\u0105 a egzystencj\u0105 w ramach egzystencji. Paul Tillich pr\u00f3buje w ten spos\u00f3b za pomoc\u0105 j\u0119zyka filozoficznego odda\u0107 idee samego aposto\u0142a Paw\u0142a, kt\u00f3ry u\u017cywa poj\u0119cia \u201enowy tw\u00f3r\u201d, nazywaj\u0105c tych, co s\u0105 w Chrystusie \u201enowymi stworzeniami\u201d. T\u0119 sam\u0105 ide\u0119 Tillich wyra\u017ca r\u00f3wnie\u017c w inny spos\u00f3b. Nowe Bycie jest nowe, poniewa\u017c oznacza pokonanie podleg\u0142o\u015bci prawu (b\u0119d\u0105cej star\u0105 sytuacj\u0105). Prawem jest esencjalny byt cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nakazuje i os\u0105dza jego egzystencj\u0119. Tam, gdzie jest Nowe Bycie, nie ma potrzeby przykaza\u0144 ani s\u0105du. Gdy cz\u0142owiek nazywa Chrystusa Nowym Byciem, m\u00f3wi wraz z Paw\u0142em, \u017ce Chrystus k\u0142adzie kres prawu.<\/p>\n Wydarzenie Jezusa jako Chrystusa<\/b><\/p>\n Nowy Testament opowiada o Jezusie z Nazaretu \u2013 nie tylko jako o wyj\u0105tkowym cz\u0142owieku, ale te\u017c jako o Chrystusie, kt\u00f3ry ma uniwersalne znaczenie. W konkretnym obrazie cz\u0142owieka objawi\u0142a si\u0119 uniwersalna rzeczywisto\u015b\u0107 Nowego Bycia, kt\u00f3ra zosta\u0142a wyra\u017cona za pomoc\u0105 historycznych, legendarnych i mitycznych element\u00f3w. Dla Tillicha to w\u0142a\u015bnie mityczne i symboliczne elementy maj\u0105 charakter bezpo\u015bredniego wyznania wiary chrze\u015bcija\u0144skiej i to one s\u0105 decyduj\u0105ce dla my\u015bli chrystologicznej. Symbole chrystologiczne s\u0105 dla Tillicha sposobem, w jaki wydarzenie historyczne o nazwie Jezus z Nazaretu by\u0142o przyjmowane przez tych, kt\u00f3rzy widzieli w nim Chrystusa. Mit natomiast jest nat\u0119\u017ceniem tych symboli.<\/p>\n