Kolejny raz na \u0142amach naszego pisma przychodzi mi zmierzy\u0107 si\u0119 z niezwyk\u0142\u0105 postaci\u0105 niemieckiej teologii ewangelickiej, Wolfhartem Pannenbergiem. Ten wybitny teolog, kt\u00f3ry pozostawi\u0142 po sobie niezwykle obszern\u0105 bibliografi\u0119, bo zawieraj\u0105c\u0105 a\u017c 645 publikacji naukowych, sta\u0142 w zdecydowanej opozycji do dw\u00f3ch najpopularniejszych nurt\u00f3w teologicznych epoki, mianowicie, do teologii Karla Bartha, a tak\u017ce Rudolfa Bultmanna. Na pocz\u0105tek w wielkim skr\u00f3cie postaram si\u0119 przybli\u017cy\u0107 \u017cyciorys Pannenberga.<\/p>\n
Wolfhart Pannenberg przyszed\u0142 na \u015bwiat w Szczecinie (\u00f3wczesny Stettin) 2 pa\u017adziernika 1928 roku. Pochodzi\u0142 ze zlaicyzowanej rodziny. Mimo chrztu w Ko\u015bciele ewangelickim, nie przejawia\u0142 zbyt du\u017cej aktywno\u015bci religijnej. W 1942 wraz z rodzin\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Berlina. Na religjno\u015b\u0107 Pannenberga wp\u0142yw mia\u0142y dwa wydarzenia. Pierwszym by\u0142 nalot bombowy z 1944, z kt\u00f3rego ledwo uszed\u0142 z \u017cyciem, a drugim zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca z 6 stycznia 1945 roku, kt\u00f3ry, jak wyznawa\u0142 sam teolog, rozsadzi\u0142 jego horyzonty duchowe. Pod koniec wojny Pannenberg zosta\u0142 wcielony do Wehrmachtu. Nie podzieli\u0142 losu swoich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy zgin\u0119li z r\u0105k Armii Czerwonej, zosta\u0142 skierowany na zach\u00f3d i do\u015b\u0107 szybko si\u0119 podda\u0142. Po wojnie rozpocz\u0105\u0142 studia filozoficzne na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie, jednak zorientowawszy si\u0119 w polityce komunist\u00f3w, wyjecha\u0142 do Getyngi, a potem do Heidelbergu, gdzie uko\u0144czy\u0142 studia teologiczne doktoratem Die Pr\u00e4destinationslehre des Duns Scotus<\/em> (Nauka Dunsa Szkota o predestynacji). Dwa lata po obronie doktoratu Pannenberg uzyska\u0142 habilitacj\u0119 na podstawie pracy Analogie und Offenbarung<\/em>. Eine kritische Untersuchung zur Geschichte des Analogiebegriffs in der Lehre von der Gotteserkenntnis<\/em> (Analogia i objawienie. Krytyka poj\u0119cia analogii w poznaniu Boga). Miejscem, kt\u00f3re na sta\u0142e wi\u0105\u017ce si\u0119 z jego nazwiskiem jest Monachium i tamtejszy uniwersytet. Pannenberg by\u0142 jednym z inicjator\u00f3w powo\u0142ania tam wydzia\u0142u teologii ewangelickiej. Najwa\u017cniejsze prace Pannenberga to Objawienie jako historia (Offenbarung als Geschichte<\/em>) napisane wraz z innymi teologami z tzw. kr\u0119gu Pannenberga, i trzytomowa Teologia systematyczna (Systematische Theologie<\/em>). Na gruncie niemieckiej teologii ewangelickiej Pannenberg pozostawa\u0142 z jednej strony my\u015blicielem osamotnionym, a z drugiej bardzo oryginalnym. Zmar\u0142 w Monachium 4 wrze\u015bnia 2014 roku.<\/p>\n Kwestia zmartwychwstania jest niezwykle istotna w teologii Wolfharta Pannenberga. Stanowi ona o ca\u0142ej koncepcji objawienia, jako historii, kt\u00f3r\u0105 teolog, wraz z ca\u0142ym ko\u0142em Pannenberga wytworzy\u0142 w toku swojej pracy naukowej.<\/p>\n Dla Wolfharta Pannenberga zmartwychwstanie Chrystusa jest, zgodnie z g\u0142\u00f3wnymi koncepcjami teologa, faktem historycznym. Stanowi ono w jego teologii wydarzenie, w kt\u00f3rym zostaj\u0105 wype\u0142nione wszelkie proroctwa Izraela. Jest ono fundamentem wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Zmartwchwstanie, wskrzeszenie Chrystusa z martwych, jest wydarzeniem publicznym maj\u0105cym miejsce w historii, do kt\u00f3rego ma dost\u0119p ka\u017cdy cz\u0142owiek. Pogl\u0105d ten stanowi istotn\u0105 kontr\u0119 dla my\u015bli Rudolfa Bultmanna. G\u0142\u00f3wnym zarzutem wysuwanym przez Pannenberga wobec Bultmanna jest to, \u017ce zmartwychwstanie, rozumiane jako egzystencjalne do\u015bwiadczenie uczni\u00f3w Chrystusa, sta\u0142oby si\u0119 zrozumia\u0142e i dost\u0119pne jedynie dla w\u0105skiej grupy. Zmartwychwstanie, jako objawienie Boga w Chrystusie, musi by\u0107 zatem wydarzeniem publicznym, dost\u0119pnym dla ka\u017cdego, maj\u0105cym miejsce w historii.<\/p>\n Pannenberg zauwa\u017ca, \u017ce samo poj\u0119cie zmartwychwstania jest u\u017cywane metaforycznie. W tradycji zar\u00f3wno \u017cydowskiej, jak i greckiej \u015bmier\u0107 pojmowana by\u0142a jako sen. Zmartwychwstanie [Auferstehen<\/em>] jest to\u017csame ze wskrzeszeniem [Auferwecken<\/em>], co alegorycznie mo\u017cna traktowa\u0107, jako przebudzenie z martwych. Zmartwychwstanie jest jednak metafor\u0105 jedynie w aspekcie nazewnictwa. Samo w sobie, jako wydarzenie, nie jest czym\u015b nierealnym lub mitycznym.<\/p>\n Wolfhart Pannenberg przyjmuje nauk\u0119 o pustym grobie. Uwa\u017ca on, \u017ce zar\u00f3wno odnalezienie pustego grobu, jak i p\u00f3\u017aniejsze ukazywanie si\u0119 Chrystusa na ziemi to fakty historyczne. Nie uznaje jednak interpretacji zmartwychwstania reprezentowanej przez niekt\u00f3re nurty fundamentalistyczne. Teolog stosuje, za aposto\u0142em Paw\u0142em, rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy cia\u0142em fizykalnym \u2013 \u03c3\u1ff6\u03bc\u03b1 \u03c8\u03c5\u03c7\u03b9\u03ba\u1f79\u03bd <\/span>[<\/span>nat\u00fcrlicher Leib<\/span><\/em>]<\/span>, <\/span>a cia\u0142em duchowym \u2013 <\/span>\u03c3\u1ff6\u03bc\u03b1 \u03c0\u03bd\u03b5\u03c5\u03bc\u03b1\u03c4\u03b9\u03ba\u03cc\u03bd [geistlicher Leib<\/em>]. Podstaw\u0105 tego twierdzenia s\u0105 fragmenty zawarte w Nowym Testamencie, w szczeg\u00f3lno\u015bci w 1 Kor 15, 35-44. Pannenberg uwa\u017ca, \u017ce zar\u00f3wno zmartwychwstanie, o kt\u00f3rym mowa w przypadku historii Chrystusa, jak i p\u00f3\u017aniejsze objawienie si\u0119 zmartwychwsta\u0142ego Zbawiciela (np. Paw\u0142owi) dotyczy cia\u0142a duchowego. Pod\u0105\u017caj\u0105c za my\u015bl\u0105 aposto\u0142a Paw\u0142a, Pannenberg twierdzi, \u017ce zmartwychwstanie to nowe \u017cycie w nowym ciele. Zmartwychwsta\u0142y nie powraca do swego poprzedniego, martwego i rozk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 cia\u0142a.<\/p>\n Dla Pannenberga zmartwychwstanie stanowi punkt, w kt\u00f3rym wype\u0142nia si\u0119 ziemskie pos\u0142annictwo Jezusa. Nie mo\u017cna go od\u0142\u0105cza\u0107 od ca\u0142ego \u017cywota Zbawiciela. Ca\u0142a misja Chrystusa jest, w charakterystyczny dla Pannenberga spos\u00f3b, dziejow\u0105 jedno\u015bci\u0105. Zmartwychwstanie jest nie do rozdzielenia [untrennbar<\/em>] od samej osoby Chrystusa i Jego ziemskiego \u017cycia, a w szczeg\u00f3lno\u015bci od \u015bmierci krzy\u017cowej. W zmartwychwstaniu objawia si\u0119 bowiem ludzko\u015bci Bo\u017ce dzia\u0142anie, Jezus uwidacznia si\u0119 jako Chrystus, jako ten, kt\u00f3ry zosta\u0142 przez Boga pos\u0142any, aby zbawi\u0107 \u015bwiat. W zmartwychwstaniu wszelkie oskar\u017cenia, kt\u00f3re pada\u0142y pod k\u0105tem Jezusa ze strony \u017byd\u00f3w i Rzymian zostaj\u0105 obalone. Poprzez wskrzeszenie z martwych,\u00a0Jezus zostaje usprawiedliwiony przez Boga w oczach ludzko\u015bci. Dla \u015bwiata, poprzez zmartwychwstanie, nie jest On jedynie politycznym przest\u0119pc\u0105, lub wodzem jakiej\u015b \u017cydowskiej sekty, a prawdziwym Bo\u017cym Synem, w kt\u00f3rym dokonuje si\u0119 objawienie. Zmartwychwstanie jest jednocze\u015bnie u Pannenberga pocz\u0105tkiem czas\u00f3w ostatecznych.<\/p>\n Wed\u0142ug Pannenberga, bez zmartwychwstania, rozumianego jako powszechne wydarzenie w historii, wszelka dzia\u0142alno\u015b\u0107 Chrystusa pozosta\u0142aby nieodkryta, a przez to jedno\u015b\u0107 Chrystusa z Bogiem sta\u0142aby si\u0119 niewiarygodna. Zmartwychwstanie stanowi potwierdzenie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, kt\u00f3rego pocz\u0105tek ma miejsce jeszcze za \u017cycia Jezusa na ziemi. Z tego powodu sta\u0142o si\u0119 ono fundamentem wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. W powstaniu z martwych nale\u017cy widzie\u0107, tak jak zdaniem teologa widzieli to pierwsi chrze\u015bcijanie, wype\u0142nienie si\u0119 Bo\u017cego dzie\u0142a zbawienia. Zdaniem Pannenberga, z tego powodu, dla pierwszych chrze\u015bcijan kwestia wiary, b\u0105d\u017a niewiary w zmartwychwstanie Chrystusa mia\u0142a charakter fundamentalny i by\u0142a to\u017csama z samym uznaniem Jezusa za swego Zbawiciela.<\/p>\n Bibliografia:<\/strong><\/p>\n Pannenberg, Wolfhart (Red.), Offenbarung als Geschichte<\/em>, Vandenhoeck & Ruprecht, G\u00f6ttingen, 1982. Filip Lipi\u0144ski – <\/strong>urodzony w Be\u0142chatowie, absolwent etnologii na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, student teologii ewangelickiej w Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej. Pasjonuje si\u0119 filozofi\u0105, histori\u0105, muzyk\u0105 klasyczn\u0105. Lubi koty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wed\u0142ug Pannenberga, bez zmartwychwstania, rozumianego jako powszechne wydarzenie w historii, wszelka dzia\u0142alno\u015b\u0107 Chrystusa pozosta\u0142aby nieodkryta, a przez to jedno\u015b\u0107 Chrystusa z Bogiem sta\u0142aby si\u0119 niewiarygodna. Zmartwychwstanie stanowi potwierdzenie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, kt\u00f3rego pocz\u0105tek ma miejsce jeszcze za \u017cycia Jezusa na ziemi. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":183,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[93],"class_list":["post-182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2015-2","tag-zmartwychwstanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":857,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions\/857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPannenberg, Wolfhart, <\/span>Die Gottheit Jesu Christi<\/span><\/em> [in:] <\/span>Systematische Theologie: Band 2<\/span>, Vandenhoeck & Ruprecht, <\/span>G\u00f6ttingen, <\/span>1991.
\nPannenberg, Wolfhart, <\/span>Wskrzeszenie Jezusa jest fundamentem wiary chrze\u015bcija\u0144skiej<\/span><\/em> [w:] W\u0119c\u0142awski, Tomasz, Piotrowski, Eligiusz (red.), <\/span>Praeceptores. Teologia i teologowie j\u0119zyka niemieckiego<\/span>, Wydawnictwo Pozna\u0144skie, Pozna\u0144, 2007.<\/span><\/p>\n