Rok 2015 to rok rocznic zwi\u0105zanych z dwiema znacz\u0105cymi postaciami w historii Ko\u015bcio\u0142a i teologii. Pierwsz\u0105 z nich jest czeski teolog i reformator Jan Hus, kt\u00f3rego spalono na stosie w czasie soboru w Konstancji 600 lat temu w roku 1415. Druga jest nam o wiele bli\u017csza. Chodzi o Dietricha Bonheoffera, ewangelickiego pastora i teologa, zaanga\u017cowanego w antynazistowski ruch oporu, kt\u00f3ry na osobisty rozkaz Hitlera zosta\u0142 stracony w kwietniu 1945 roku. Mimo, \u017ce obie te postaci dzieli pi\u0119\u0107 wiek\u00f3w, to \u0142\u0105czy je wierno\u015b\u0107 wyznawanym przez siebie idea\u0142om, a tak\u017ce konsekwentna troska o Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a ich do m\u0119cze\u0144stwa. Stali si\u0119 te\u017c oni postaciami symbolami, a ich m\u0119cze\u0144ska \u015bmier\u0107 doda\u0142a wiarygodno\u015bci i autorytetu ich chrze\u015bcija\u0144skiemu \u015bwiadectwu, kt\u00f3re w przypadku Jana Husa sta\u0142o si\u0119 protestem przeciw nadu\u017cyciom \u015bredniowiecznego Ko\u015bcio\u0142a, za\u015b w przypadku Dietricha Bonhoffera przywiod\u0142o go do czynnego oporu wobec szalej\u0105cego w Niemczech absolutnego z\u0142a hitlerowskiego totalitaryzmu.<\/p>\n
Ten wsp\u00f3lny motyw \u0142\u0105cz\u0105cy dw\u00f3ch wielkich chrze\u015bcijan wspominanych w roku 2015 sk\u0142oni\u0142 redakcj\u0119 i autor\u00f3w naszej gazetki nie tylko do przypomnienia \u017cycia i dzie\u0142a tych dw\u00f3ch wybitnych postaci, ale by przez pryzmat \u017cyciorys\u00f3w tak\u017ce innych m\u0119czennik\u00f3w przyjrze\u0107 si\u0119 temu fenomenowi chrze\u015bcija\u0144stwa. Chronologicznie rozpoczynamy od artyku\u0142u Bartosza Ciemniaka o Justynie M\u0119czenniku, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 z r\u0105k pogan za obron\u0119 wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa. Nast\u0119pnym jest wspomniany ju\u017c Jan Hus, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 m\u0119cze\u0144skie konsekwencje za wezwanie do reformy Ko\u015bcio\u0142a, opisany przez Adama Krzykowskiego. Ta posta\u0107 pokazuje, \u017ce wraz z zyskaniem przez chrze\u015bcija\u0144stwo pa\u0144stwowego uznania i ochrzczeniem ca\u0142y sfery publicznej staro\u017cytnej, a potem \u015bredniowiecznej Europy m\u0119cze\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 czym\u015b nieoczywistym. W ko\u0144cu Hus zgin\u0105\u0142 w Konstancji z r\u0105k chrze\u015bcija\u0144skiego soboru. Kolejna posta\u0107 w naszym wyborze m\u0119czennik\u00f3w jest jeszcze bardziej problematyczna. Micha\u0142 Serwet, przedstawiony w artykule Mateusza Jelinka, zgin\u0105\u0142 z r\u0105k Reformacji za g\u0142oszenie pogl\u0105d\u00f3w neguj\u0105cych dogmat Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Serwet przypomina, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo zyskuj\u0105c spo\u0142eczno-polityczn\u0105 dominacj\u0119 zdolne jest ogniem i mieczem zwalcza\u0107 swoich oponent\u00f3w, niezale\u017cnie od przynale\u017cno\u015bci konfesyjnej wydaj\u0105cych wyrok \u015bmierci. Ostatnie dwa teksty przenosz\u0105 nas w wiek XX i pokazuj\u0105 m\u0119cze\u0144stwo, kt\u00f3re dotyczy nie tyle prawd wiary, co raczej ca\u0142o\u015bciowej obrony egzystencji chrze\u015bcija\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a w obliczu starcia z wielkimi totalitarnymi systemami. Sebastian Madejski przypomina histori\u0119 \u017cycia i dzie\u0142o Dietricha Bonhoeffera, za\u015b Filip Lipi\u0144ski przedstawia nam \u201em\u0119czennika zbiorowego\u201d, czyli histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a uci\u015bnionego pod rz\u0105dami systemu komunistycznego w by\u0142ym NRD.<\/p>\n
Oddaj\u0105c do r\u0105k Czytelnik\u00f3w ten numer Gazetki Ko\u0142a Teolog\u00f3w Ewangelickich wypada na koniec przypomnie\u0107, \u017ce zebrane w nim historie m\u0119czennik\u00f3w nie s\u0105 tylko historiami pi\u0119knych, znacz\u0105cych i symbolicznych \u015bmierci. S\u0105 to tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim, historie pi\u0119knego \u017cycia i wa\u017cnej spu\u015bcizny, kt\u00f3ra odcisn\u0119\u0142a swoje pi\u0119tno na historii Ko\u015bcio\u0142a i chrze\u015bcija\u0144stwa. Justyn M\u0119czennik jako jeden z pierwszych publicznie broni\u0142 chrze\u015bcijan przed majestatem rzymskich cesarzy, a tak\u017ce da\u0142 podstawy dla poszukiwania wsp\u00f3lnego j\u0119zyka teologii i filozofii. Jan Hus swoj\u0105 wizj\u0105 eklezjologiczn\u0105 nie tylko sta\u0142 si\u0119 wiernym kontynuatorem idei Johna Wycliffa, ale da\u0142 podstawy pod znacz\u0105cy w historii \u015brodkowoeuropejskiego chrze\u015bcija\u0144stwa od\u0142am konfesyjny, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 Braci Czeskich znalaz\u0142 wsp\u00f3lny j\u0119zyk z kalwi\u0144sko ukszta\u0142towan\u0105 Reformacj\u0105. Micha\u0142 Serwet zada\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwu istotne pytania dotycz\u0105ce jego fundamentalnych podstaw, staj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie postaci\u0105-symbolem dla jednego z wa\u017cniejszych ruch\u00f3w na obrze\u017cach g\u0142\u00f3wnego nurtu chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 unitarianizmu. Dietrich Bonhoeffer pozostawi\u0142 po sobie nie tylko wybitn\u0105 spu\u015bcizn\u0119 teologiczn\u0105, ale te\u017c sta\u0142 si\u0119 symbolem oporu wobec nazizmu, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 odzyska\u0107 niemieckiemu chrze\u015bcija\u0144stwu ewangelickiemu wiarygodno\u015b\u0107. Za\u015b postawa Ko\u015bcio\u0142a wobec prze\u015bladowa\u0144 w NRD sta\u0142a si\u0119 istotnym czynnikiem, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do upadku komunistycznej dyktatury we wschodnich Niemczech.<\/p>\n
Redakcja i autorzy \u201eGazetki Ko\u0142a Teolog\u00f3w Ewangelickich\u201d \u017cycz\u0105 by te nie\u0142atwe historie, kt\u00f3re spotkasz na nast\u0119pnych stronach, sta\u0142y si\u0119 dla Ciebie Czytelniku \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji i refleksji w tym prze\u017cywanym przez nas czasie Adwentu i w trakcie nadchodz\u0105cych \u015bwi\u0105t Narodzenia Pa\u0144skiego.<\/p>\n
\u00a0Jerzy Sojka<\/strong> – urodzony w Cieszynie, luteranin,\u00a0doktor nauk teologicznych, adiunkt w Katedrze Teologii Systematycznej Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej. Studiowa\u0142 teologi\u0119 na Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej i Re\u0144skim Uniwersytecie im. Fryderyka Wilhelma w Bonn. Interesuje si\u0119 teologi\u0105 lutera\u0144sk\u0105 Reformacji XVI wieku i jej recepcj\u0105 oraz interpretacj\u0105 w teologii systematycznej XX wieku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Oddaj\u0105c do r\u0105k Czytelnik\u00f3w ten numer Gazetki Ko\u0142a Teolog\u00f3w Ewangelickich wypada na koniec przypomnie\u0107, \u017ce zebrane w nim historie m\u0119czennik\u00f3w nie s\u0105 tylko historiami pi\u0119knych, znacz\u0105cych i symbolicznych \u015bmierci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":264,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2015-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}