{"id":257,"date":"2015-12-11T12:31:40","date_gmt":"2015-12-11T11:31:40","guid":{"rendered":"http:\/\/gazetka.chat.edu.pl\/?p=257"},"modified":"2026-10-24T08:30:45","modified_gmt":"2026-10-24T06:30:45","slug":"reformacja-po-czesku-adam-krzykowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/2015-3\/reformacja-po-czesku-adam-krzykowski\/","title":{"rendered":"JAN HUS – Reformacja po czesku | Adam Krzykowski"},"content":{"rendered":"

Symptomy upadku papiestwa<\/strong><\/p>\n

Choroba tocz\u0105ca Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, kt\u00f3ra z tak wielk\u0105 si\u0142\u0105 eksplodowa\u0142a w XVI wieku, nabrzmiewa\u0142a ju\u017c od dw\u00f3ch stuleci. Rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy g\u0142oszonymi has\u0142ami, a post\u0119powaniem duchowie\u0144stwa spowodowa\u0142a utrat\u0119 wiarygodno\u015bci i zaufania w oczach laikatu, przed kt\u00f3rym coraz trudniej ukry\u0107 by\u0142o szalej\u0105c\u0105 hipokryzj\u0119. Do ca\u0142kowitego upadku presti\u017cu papiestwa przyczyni\u0142y si\u0119 dwa znacz\u0105ce wydarzenia rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 od XIV a\u017c po wczesny wiek XV. Epok\u0119 dominacji Rzymu zamyka kres pontyfikatu jednego z najbardziej wp\u0142ywowych papie\u017cy, Innocentego III, kt\u00f3ry zdolny by\u0142 przeku\u0107 sw\u0105 siln\u0105 osobowo\u015b\u0107 w wybitne osi\u0105gni\u0119cia polityczne. Drzemi\u0105cy w mentalno\u015bci Anglik\u00f3w i Francuz\u00f3w nacjonalizm obudzi\u0142 papie\u017c Bonifacy VIII, kt\u00f3ry \u0142udzi\u0142 si\u0119, \u017ce zdo\u0142a podporz\u0105dkowa\u0107 rzeczone nacje Rzymowi. Pr\u00f3by te odwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 przeciwko Klemensowi V, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c s\u0142ab\u0105 i podatn\u0105 na wp\u0142ywy osob\u0105, uwik\u0142a\u0142 si\u0119 w konszachty z kr\u00f3lem Francji Filipem IV Pi\u0119knym i na 68 lat z kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 przeni\u00f3s\u0142 papiesk\u0105 rezydencj\u0119 do Awinionu. W oczach ca\u0142ej Europy by\u0142 to wyraz podporz\u0105dkowania si\u0119 papiestwa francuskiemu monarsze, pomimo faktu, i\u017c Awinion formalnie nie by\u0142 obj\u0119ty francusk\u0105 jurysdykcj\u0105. Ten rozdzia\u0142 historii Ko\u015bcio\u0142a katolickiego (1309\u20131377), zwany \u201eniewol\u0105 awinio\u0144sk\u0105\u201d zako\u0144czy\u0142 si\u0119 dopiero za pontyfikatu Grzegorza XI. Dzia\u0142aj\u0105c pod presj\u0105 Katarzyny ze Sieny, kt\u00f3ra podnosz\u0105c has\u0142a mistyk\u00f3w dzia\u0142a\u0142a na rzecz restauracji presti\u017cu papiestwa, przywr\u00f3ci\u0142 on Rzymowi jego dotychczasowy status. Stan ten nie trwa\u0142 jednak d\u0142ugo, gdy\u017c ju\u017c w nast\u0119pnym roku urz\u0105d zmar\u0142ego Grzegorza XI obj\u0105\u0142 arogancki Urban VI, kt\u00f3ry mimo pozyskania sobie ca\u0142ej rzeszy wrog\u00f3w za \u017cadne skarby nie chcia\u0142 ust\u0105pi\u0107. Wobec tego, to samo zgromadzenie kardyna\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wcze\u015bniej wynios\u0142o do w\u0142adzy Urbana VI, teraz wybra\u0142o na papie\u017ca Klemensa VII. Ten pos\u0142usznie przeni\u00f3s\u0142 stolic\u0119 apostolsk\u0105 z powrotem do Awinionu. Tragikomedia w postaci wzajemnego obrzucania si\u0119 kl\u0105twami przela\u0142a czar\u0119 goryczy chrze\u015bcijan zmuszonych do opowiedzenia si\u0119 za jednym z dw\u00f3ch legalnie wybranych papie\u017cy. Cho\u0107 dylemat wielkiej schizmy zachodniej (1378\u20131417) skutecznie XV-wieczne sobory reformatorskie, to jednak teatrzyk w wykonaniu papie\u017cy sprowokowa\u0142 ludno\u015b\u0107 Europy do podniesienia g\u0142osu w sprawie reformy Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego.<\/p>\n

\u017badna ze wspomnianych powy\u017cej kwestii nie by\u0142a jednak tak dotkliwa i namacalna dla przeci\u0119tnego cz\u0142owieka, jak zobowi\u0105zania finansowe wzgl\u0119dem papiestwa. Konieczno\u015b\u0107 utrzymywania dw\u00f3ch imponuj\u0105cych dwor\u00f3w z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 by\u0142 ogromnym obci\u0105\u017ceniem. Poczucie zawi\u015bci rodzi\u0142o si\u0119 na sam widok katalogu wp\u0142yw\u00f3w do papieskiego skarbca, w kt\u00f3rym dochody z ko\u015bcielnych maj\u0105tk\u00f3w stanowi\u0142y ledwie znikomy procent. Co ciekawe, jarzmo finansowe spoczywa\u0142o nie tylko na osobach \u015bwieckich, ale i duchowie\u0144stwie. Ci pierwsi odprowadzali dziesi\u0119cin\u0119, urz\u0119dnicy ko\u015bcielni z kolei przekazywali papie\u017cowi annaty. Ponadto obowi\u0105zuj\u0105ce powszechnie prawo zaprowiantowania nak\u0142ada\u0142o konieczno\u015b\u0107 pokrycia wszelkich koszt\u00f3w podr\u00f3\u017cy i zakwaterowania papie\u017ca przez gospodarzy miejsca, do kt\u00f3rego ten si\u0119 udawa\u0142. Nie trzeba chyba dodawa\u0107, \u017ce papie\u017c nie potrzebowa\u0142 specjalnego zaproszenia, by po\u015bwi\u0119ca\u0107 sw\u00f3j czas na podr\u00f3\u017ce. Tym bardziej, \u017ce ca\u0142y maj\u0105tek po zmar\u0142ych przedstawicielach wy\u017cszego duchowie\u0144stwa przechodzi\u0142 w jego nienasycone r\u0119ce. Dodaj\u0105c do tego p\u0142acone przez \u015bwieckich w\u0142adc\u00f3w coroczne \u015bwi\u0119topietrze oraz szereg innych pomniejszych op\u0142at i podatk\u00f3w, nie mo\u017cemy dziwi\u0107 si\u0119 sprzeciwowi w\u0142adc\u00f3w i klasy \u015bredniej wobec rabunkowej polityki stolicy apostolskiej. Szczeg\u00f3lny op\u00f3r zacz\u0119li odczuwa\u0107 urz\u0119dnicy papiescy w uniesionej ambicjami narodowymi Anglii, dla kt\u00f3rej transfer kapita\u0142u do papieskiej szkatu\u0142y r\u00f3wnoznaczny by\u0142 z trybutem na rzecz Francji obejmuj\u0105cej swym zasi\u0119giem terytorialnym dw\u00f3r w Awinion.<\/p>\n

Wykorzystuj\u0105c niepowtarzaln\u0105 sposobno\u015b\u0107 w postaci schizofrenii Ko\u015bcio\u0142a, w\u0142adcy poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw nawi\u0105zali owocny dialog ze stanami \u015brednimi. Podyktowany on by\u0142 wizj\u0105 obop\u00f3lnych korzy\u015bci: kr\u00f3l wystawiaj\u0105c na koszt podatnik\u00f3w wojsko broni\u0142 tym samym ich interes\u00f3w. Maj\u0119tni obywatele du\u017co ch\u0119tniej oddawali za\u015b swe pieni\u0105dze legalnemu w\u0142adcy, ani\u017celi papie\u017cowi, kt\u00f3ry nie pozostawia\u0142 z\u0142udze\u0144 co do sposobu ich wykorzystania (czyt.: roztrwonienia). Powsta\u0142e w ten spos\u00f3b silne i scentralizowane pa\u0144stwa odrzucaj\u0105c koncepcj\u0119 powszechnej zwierzchno\u015bci \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego oraz Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego ukaza\u0142y sw\u00f3j potencja\u0142 i gotowo\u015b\u0107 do ignorowania napomnie\u0144 papiestwa. Od tego momentu poszczeg\u00f3lne Ko\u015bcio\u0142y narodowe podporz\u0105dkowane mia\u0142y by\u0107 partykularnym interesom oraz raison d\u2019\u00c9tat pa\u0144stw, a nie na odwr\u00f3t. Konsekwencje tego przewrotu ujrzeli\u015bmy nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej w Czechach, za spraw\u0105 Jana Husa.<\/p>\n

John Wycliff i lollardzi<\/strong><\/p>\n

Jana Hus zaczerpn\u0105\u0142 swoje rozwi\u0105zania z obserwacji wydarze\u0144 maj\u0105cych miejsce nieco wcze\u015bniej w Anglii. Nieco ambiwalentny stosunek Anglik\u00f3w do sytuacji w Ko\u015bciele uleg\u0142 zmianie pod wp\u0142ywem konieczno\u015bci wysy\u0142ania pieni\u0119dzy papie\u017cowi b\u0119d\u0105cemu teraz na us\u0142ugach znienawidzonych Francuz\u00f3w. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w pa\u0144stwie uznawanym za kolebk\u0119 parlamentaryzmu niezwykle sprawnie uporano si\u0119 z przepisami nakazuj\u0105cymi trwonienie cennego maj\u0105tku skarbu pa\u0144stwa. Angielski Parlament nie poprzesta\u0142 jedynie na zawieszeniu egzekwowania danin papieskich. Na mocy ustaw z 1351 i 1353 roku znacz\u0105co ograniczy\u0142 suwerenno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego po swojej stronie Kana\u0142u La Manche. Prawo o nominacjach odebra\u0142o papie\u017cowi przywilej ustanawiania duchowie\u0144stwa na urz\u0119dach ko\u015bcielnych w Anglii. Prawo o s\u0105dach z kolei utwierdzi\u0142o wy\u0142\u0105czne kompetencje angielskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci na terenie obj\u0119tym jego jurysdykcj\u0105. Sprawy dotycz\u0105ce duchowie\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego w Anglii nie mog\u0142y by\u0107 od tej pory przekazane s\u0105dowi papieskiemu w Rzymie. Na fali tych antypapieskich wyst\u0105pie\u0144 wyp\u0142yn\u0105\u0142 John Wycliff, student, a nast\u0119pnie wyk\u0142adowca uniwersytetu w Oksfordzie. Jego pogl\u0105dy ewoluowa\u0142y z czasem, niemniej przewodnia my\u015bl g\u0142osz\u0105ca gruntown\u0105 reform\u0119 Ko\u015bcio\u0142a wed\u0142ug zasad Ewangelii przetrwa\u0142a daleko d\u0142u\u017cej, ani\u017celi jej autor.<\/p>\n

Wpierw zajmowa\u0142 si\u0119 Wycliff kwestiami najbardziej ra\u017c\u0105cymi. Podj\u0105\u0142 walk\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142a eliminacja nagannie prowadz\u0105cych si\u0119 duchownych z \u017cycia spo\u0142ecznego. Zakwestionowa\u0142 on prawo do posiadania przez nich maj\u0105tku. W jego przekonaniu przyw\u00f3dcy duchowi s\u0105 tego prawa pozbawieni, a jakiekolwiek przedmioty materialne powierzone s\u0105 im przez Boga w celu pe\u0142nienia chwalebnych uczynk\u00f3w. Wszelkie nadu\u017cycia i defraudacje tego daru mia\u0142y by\u0107 wystarczaj\u0105cym powodem, by w\u0142adza cywilna przekaza\u0142a go innej, bardziej odpowiedzialnej osobie.<\/p>\n

Gniew Wycliffa rozgorza\u0142 jednak dopiero na wie\u015b\u0107 o wielkiej schizmie. Dostrzeg\u0142 w\u00f3wczas kompletny brak sp\u00f3jno\u015bci i logiki wewn\u0119trznej dogmat\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Powo\u0142anie Klemensa VII da\u0142o Wycliffowi pretekst do ataku na w\u0105tpliwy autorytet papie\u017ca. Stwierdzi\u0142 on, \u017ce jedynie Chrystus jest prawowit\u0105 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, a wy\u0142\u0105czny autorytet w kwestiach wiary posiada Biblia konstytuuj\u0105ca ewangelicznie pojmowan\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 wiernych. Aby postulaty te nie by\u0142y zawieszone w pr\u00f3\u017cni, popar\u0142 je Wycliff pierwszym przek\u0142adem Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk angielski (1384 r.), kt\u00f3rego podj\u0105\u0142 si\u0119 Miko\u0142aj z Hereford.<\/p>\n

Nieco wcze\u015bniej zaatakowa\u0142 Wycliff dogmat transsubstancjacji wysuwaj\u0105c tez\u0119, jakoby przy niezniszczalnej substancji pierwiastk\u00f3w chleba i wina Chrystus obecny mia\u0142 by\u0107 duchowo przez wiar\u0119. Rozwi\u0105zanie to pozbawia\u0142oby kap\u0142an\u00f3w prawa do odmowy udzielenia zbawczego daru cia\u0142a i krwi Chrystusa podczas sakramentu komunii \u015bwi\u0119tej. Pogl\u0105d ten by\u0142 jednak nazbyt rewolucyjny, co wkr\u00f3tce odwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 przeciw Wycliffowi. W Londynie pot\u0119piono jego nauki i nakazano opuszczenie rodzinnego zboru w Lutterworth.
\nBynajmniej wyrok ten nie zamkn\u0105\u0142 Wycliffowi ust, oznacza\u0142 jedynie konieczno\u015b\u0107 zej\u015bcia do podziemia. Maj\u0105c na uwadze szerzenie swych reformatorskich idei powo\u0142a\u0142 on grup\u0119 \u015bwieckich kaznodziei zwanych lollardami, kt\u00f3rzy operuj\u0105c w r\u00f3\u017cnych regionach Anglii czynili starania, by nauka Wycliffa nie odesz\u0142a w niepami\u0119\u0107. Spotka\u0142o si\u0119 to z ostr\u0105 reakcj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, kt\u00f3ry w 1401 roku zdo\u0142a\u0142 przeforsowa\u0107 w Parlamencie ustaw\u0119, kt\u00f3ra pod pretekstem dba\u0142o\u015bci o porz\u0105dek publiczny skazywa\u0142a na \u015bmier\u0107 krzewicieli lollardowskich pogl\u0105d\u00f3w. Na takie zagrania by\u0142o jednak zdecydowanie za p\u00f3\u017ano. Momentem prze\u0142omowym by\u0142o wydanie angielskiego t\u0142umaczenia Biblii, kt\u00f3re w r\u0119kach zwyk\u0142ych ludzi mia\u0142o moc dalece pot\u0119\u017cniejsz\u0105, ani\u017celi orzeczenia Parlamentu. Lollardowie g\u0142osz\u0105cy r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich wiernych szybko pozyskali sobie sympati\u0119 i pos\u0142uch w\u015br\u00f3d zwyczajnych ludzi. Nauka Wycliffa absorbowana przez ch\u0142op\u00f3w i realizowana w najprostszych czynno\u015bciach codziennego \u017cycia da\u0142a legitymacj\u0119 ludno\u015bci buntuj\u0105cej si\u0119 wobec lekcewa\u017cenia jej przyrodzonych praw. Tymczasem w\u0142adca Anglii Ryszard II po\u015blubi\u0142 c\u00f3rk\u0119 kr\u00f3la Karola IV, Ann\u0119 z Czech. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo to otworzy\u0142o spragnionym wiedzy czeskim studentom drog\u0119 na angielskie uniwersytety.<\/p>\n

Jan Hus<\/strong><\/p>\n

Urodzony ok. 1372 roku Jan Hus pochodzi\u0142 ze zbyt biednej rodziny, by pozwoli\u0107 sobie na podr\u00f3\u017c godn\u0105 miana wyprawy po z\u0142ote runo. Kiedy wi\u0119c jego koledzy podbijali Oksford, on zadowoli\u0107 si\u0119 musia\u0142 za\u0142o\u017conym niedawno przez Karola IV uniwersytetem w Pradze. Te dwa znamienite o\u015brodki naukowe \u0142\u0105czy\u0142o jednak co\u015b wi\u0119cej, ani\u017celi tylko ma\u0142\u017ce\u0144stwo Ryszarda z Ann\u0105. Odwieczny antagonizm angielsko-francuski nie pozwoli\u0142by przecie\u017c, by Anglia popar\u0142a rezydenta Awinionu podczas wielkiej schizmy. Tym samym zar\u00f3wno Londyn, jak i Praga konsekwentnie opowiada\u0142y si\u0119 za legalno\u015bci\u0105 rzymskich papie\u017cy. Ten \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek poskutkowa\u0142 tak\u017ce osobliwym i niespotykanym jak na czasy p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza zjawiskiem, kiedy to pisma Wycliffa, angielskiego my\u015bliciela rozla\u0142y si\u0119 szerok\u0105 fal\u0105 w Czechach \u2013 wschodnich rubie\u017cach Cesarstwa Rzymskiego. Poznane przez studiuj\u0105cego w Pradze Husa, sta\u0142y si\u0119 dla\u0144 kontrapunktem wobec dominuj\u0105cej wizji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

Przyznawszy w zasadniczych kwestiach racj\u0119 Wycliffowi, Hus wraz z wieloma innymi studentami przyj\u0105\u0142 jego nauk\u0119 i zacz\u0105\u0142 formu\u0142owa\u0107 tezy postuluj\u0105ce odnow\u0119 w Ko\u015bciele. Nieuchronnie musia\u0142o doj\u015b\u0107 do starcia ze starszymi, konserwatywnymi akademikami, kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105c sw\u0105 renom\u0119 pot\u0119pili czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 tez wyj\u0119tych z pism Wycliffa. Wydarzenie to zainicjowa\u0142o d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 batali\u0119 prowadzon\u0105 na dw\u00f3ch frontach: teologicznym i politycznym.<\/p>\n

Jak na ironi\u0119, dekret zakazuj\u0105cy rozpowszechniania doktryn Wycliffa wyszed\u0142 spod pi\u00f3ra urz\u0119duj\u0105cego w Rzymie papie\u017ca Grzegorza XII, kt\u00f3rego uznawa\u0142 zar\u00f3wno Hus, jak i sympatyzuj\u0105cy z obozem reformatorskim kr\u00f3l Wac\u0142aw. Wielka schizma doprowadzi\u0142a poniek\u0105d do roz\u0142amu w samej Pradze, gdzie kr\u00f3lowi przeciwstawi\u0142 si\u0119 arcybiskup Zbynek popieraj\u0105cy papie\u017ca rezyduj\u0105cego w Awinionie. Stanowisko to zdeterminowane by\u0142o g\u0142\u00f3wnie przez silne powi\u0105zania z \u201emniejszo\u015bci\u0105\u201d niemieck\u0105 funkcjonuj\u0105c\u0105 w strukturach praskiego uniwersytetu. \u015arodowisko to pr\u00f3bowa\u0142o przeciwstawi\u0107 si\u0119 planowi Wac\u0142awa, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do zwo\u0142ania soboru w Pizie. W obliczu przewagi liczebnej Niemc\u00f3w kr\u00f3l zmuszony by\u0142 potajemnie zmodyfikowa\u0107 system g\u0142osowania na korzy\u015b\u0107 nacji czeskiej. Przeg\u0142osowani Niemcy opu\u015bcili Prag\u0119 przy\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 do nowo ufundowanego uniwersytetu w Lipsku, ale nie pozostali kr\u00f3lowi d\u0142u\u017cni. Wysuwaj\u0105c dwuznaczne oskar\u017cenia o herezj\u0119 wytworzyli atmosfer\u0119 nieufno\u015bci wok\u00f3\u0142 Jana Husa, co uderzy\u0142o we\u0144 rykoszetem podczas zwo\u0142anego przy poparciu Wac\u0142awa soboru.<\/p>\n

Na niekorzy\u015b\u0107 czeskiego reformatora dzia\u0142a\u0142 ju\u017c chocia\u017cby fakt z\u0142amania zakazu wyg\u0142aszania kaza\u0144 w Kaplicy Betlejemskiej, z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zany by\u0142 od momentu otrzymania \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Ekskomunika na\u0142o\u017cona przez arcybiskupa, kt\u00f3ry publicznie spali\u0142 dzie\u0142a Wycliffa by\u0142a wyra\u017anym ostrze\u017ceniem skierowanym w stron\u0119 Husa, kt\u00f3ry zach\u0119cony postaw\u0105 kr\u00f3la i spo\u0142ecze\u0144stwa pragn\u0105cego wyrwa\u0107 si\u0119 spod hegemonii \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej \u015bmia\u0142y i gwa\u0142towny w szerzeniu nauk angielskiego my\u015bliciela. Cho\u0107 w przeciwie\u0144stwie do Wycliffa uznawa\u0142 on hierarchiczn\u0105 struktur\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, to jednak na wezwanie do stolicy apostolskiej przezornie odpowiedzia\u0142 wys\u0142aniem prawnych przedstawicieli. Niewykluczone, \u017ce t\u0105 b\u0142yskotliw\u0105 decyzj\u0105 unikn\u0105\u0142 on niechybnej \u015bmierci w zgotowanej przez ciesz\u0105cego si\u0119 jego uznaniem papie\u017ca pu\u0142apce.
\nMoment kulminacyjny nadszed\u0142 jednak dopiero w 1412 roku, kiedy to papie\u017c Jan XXIII oferuj\u0105c pe\u0142ne odpuszczenie grzech\u00f3w zach\u0119ca\u0142 by przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do prowadzonej przez niego krucjaty wymierzonej w kr\u00f3la Neapolu. Zachowanie to spotka\u0142o si\u0119 z ostr\u0105 reakcj\u0105 Husa, kt\u00f3ry oskar\u017cy\u0142 papie\u017ca o nadu\u017cywanie sankcji ko\u015bcielnych do swoich osobistych cel\u00f3w. W odpowiedzi zosta\u0142 on przez papie\u017ca ekskomunikowany, a Prag\u0119 ob\u0142o\u017cono interdyktem do momentu opuszczenia jej mur\u00f3w przez heretyka. Ten poczu\u0142 si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci i wyjecha\u0142 na po\u0142udnie, by doko\u0144czy\u0107 mi\u0119dzy innymi traktat pot\u0119piaj\u0105cy \u015bwi\u0119tokupstwo.<\/p>\n

Jan Hus, cho\u0107 nie pozostawia\u0142 teologom i papiestwu w\u0105tpliwo\u015bci co do swej osoby, wci\u0105\u017c cieszy\u0142 si\u0119 sympati\u0105 kr\u00f3la i narodu czeskiego. Tym czasem w\u0142adz\u0119 w kraju nad We\u0142taw\u0105 odziedziczy\u0142 cesarz Zygmunt, kt\u00f3ry chc\u0105c unikn\u0105\u0107 zatarg\u00f3w ze swymi obywatelami zaproponowa\u0142 Husowi, by ten przedstawi\u0142 sw\u0105 spraw\u0119 uczestnikom soboru w Konstancji, zwo\u0142anego w 1414 roku celem rozwi\u0105zania problemu wielkiej schizmy. B\u0119d\u0105c przekonany o s\u0142uszno\u015bci nauk Wycliffa, a tak\u017ce zach\u0119cany przez niemal wszystkie praskie stronnictwa przyj\u0105\u0142 Hus cesarsk\u0105 propozycj\u0119 i przepe\u0142niony nadziej\u0105 uda\u0142 si\u0119 w sw\u0105 ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c do Konstancji. Zadba\u0142 on oczywi\u015bcie o formalne aspekty swojego bezpiecze\u0144stwa, wszak jako ekskomunikowany heretyk wyj\u0119ty by\u0142 spod obowi\u0105zuj\u0105cego prawa. Wystawiony przez samego cesarza list \u017celazny w obie strony, a tak\u017ce \u017cyczliwe o\u015bwiadczenie papie\u017ca o zawieszeniu ekskomuniki doda\u0142y Husowi pewno\u015bci siebie. Obdarzony charyzm\u0105 reformator przyzwyczajony by\u0142 przecie\u017c do rozniecania p\u0142omiennych emocji w\u015br\u00f3d swoich s\u0142uchaczy. Niestety, nie mia\u0142 on nigdy do czynienia z konserwatywnymi pra\u0142atami, kt\u00f3rych przywi\u0105zania do tradycyjnej teologii i dyscypliny kanonicznej nie doceni\u0142. Tkwi\u0105c w idealistycznym prze\u015bwiadczeniu o mo\u017cliwo\u015bci przekonania ojc\u00f3w soborowych do swych idei jedynie przy pomocy racjonalnych argument\u00f3w nie spostrzeg\u0142 Hus w por\u0119, \u017ce zebrali si\u0119 oni nie po to, by go wys\u0142ucha\u0107, ale po to by wyda\u0107 jedyny mo\u017cliwy w tej sprawie wyrok. Jan Hus nie podziela\u0142 wszystkich pogl\u0105d\u00f3w Wycliffa. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nigdy nie wyst\u0119powa\u0142 on przeciwko doktrynie o transsubstancjacji. Nie uwa\u017ca\u0142 on tak\u017ce pos\u0142ugi niegodnego kap\u0142ana za niewa\u017cn\u0105. Do pot\u0119pienia przez sob\u00f3r wystarczy\u0142a jednak sama koncepcja Ko\u015bcio\u0142a i urz\u0119du kap\u0142a\u0144skiego. Trwaj\u0105c na stanowisku, \u017ce Pismo \u015awi\u0119te jest jedynym kryterium doktryny Hus, podpisa\u0142 na siebie wyrok. 6 lipca 1415 roku sp\u0142on\u0105\u0142 na stosie zdradzony przez wszystkich. Z czasem jednak p\u0142omie\u0144 ten wznieci\u0142 ogromny po\u017car w ca\u0142ej chrze\u015bcija\u0144skiej Europie.<\/p>\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n

Cairns E. E., Z chrze\u015bcija\u0144stwem przez wieki<\/em>, Katowice 2003.
\nGastpary W., Historia Ko\u015bcio\u0142a. Okres \u015bredniowieczny<\/em>, Warszawa 1977.
\nKnovles M. D., Obolensky D., Historia Ko\u015bcio\u0142a<\/em>, t. 2, Warszawa 1988.
\nLane T. Wiara rozum \u015bwiadectwo. Dzieje my\u015bli chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>, prze\u0142. L. K\u0119dziora, Bielsko-Bia\u0142a 2001.<\/p>\n

Adam Krzykowski<\/strong> \u2013 urodzony w Bielsku-Bia\u0142ej, luteranin, student stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie oraz teologii ewangelickiej w Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Konserwatysta, interesuje si\u0119 polityk\u0105 w wymiarze globalnym. Uwielbia podr\u00f3\u017cowa\u0107, gra na fortepianie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Symptomy upadku papiestwa Choroba tocz\u0105ca Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, kt\u00f3ra z tak wielk\u0105 si\u0142\u0105 eksplodowa\u0142a w XVI wieku, nabrzmiewa\u0142a ju\u017c od dw\u00f3ch stuleci. Rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy g\u0142oszonymi has\u0142ami, a post\u0119powaniem duchowie\u0144stwa spowodowa\u0142a utrat\u0119 wiarygodno\u015bci i zaufania w oczach laikatu, przed kt\u00f3rym coraz trudniej ukry\u0107 by\u0142o szalej\u0105c\u0105 hipokryzj\u0119. Do ca\u0142kowitego upadku presti\u017cu papiestwa przyczyni\u0142y si\u0119 dwa znacz\u0105ce wydarzenia rozci\u0105gaj\u0105ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":271,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[89,90,88,56],"class_list":["post-257","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2015-3","tag-czechy","tag-historia-kosciola","tag-hustyzm","tag-reformacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=257"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":852,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions\/852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}