{"id":320,"date":"2016-05-08T09:04:25","date_gmt":"2016-05-08T07:04:25","guid":{"rendered":"http:\/\/gazetka.chat.edu.pl\/?p=320"},"modified":"2016-05-08T09:04:25","modified_gmt":"2016-05-08T07:04:25","slug":"kairos-jako-rozmowa-podrozy-jonasz-oswiecinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/2016-1\/kairos-jako-rozmowa-podrozy-jonasz-oswiecinski\/","title":{"rendered":"Kairos jako rozmowa w podr\u00f3\u017cy | Jonasz O\u015bwieci\u0144ski"},"content":{"rendered":"

Kairos<\/em><\/strong><\/p>\n

Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad poj\u0119ciem kairosu,<\/em> nale\u017cy przyzna\u0107, \u017ce poj\u0119cie to od samego pocz\u0105tku zwi\u0105zane by\u0142o z dziejami religii. W mitologii greckiej kairos<\/em> by\u0142 bogiem czasu, lub inaczej bogiem odpowiednich moment\u00f3w.\u00a0W filozofii, kt\u00f3ra by\u0142a racjonaln\u0105 alternatyw\u0105 dla mitologii, poj\u0119cie to \u00a0by\u0142o rozumiane jako czas, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek by\u0142 zmuszony podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a wp\u0142yw na dalszy rozw\u00f3j wypadk\u00f3w. W Nowym Testamencie poj\u0119cie to mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w Li\u015bcie do Rzymian: \u201eWszak <\/span>Chrystus, gdy jeszcze byli\u015bmy s\u0142abi, we w\u0142a\u015bciwym czasie [kairos] umar\u0142 za bezbo\u017cnych<\/span>\u201d.<\/p>\n

Korzystaj\u0105c z nowotestamentowego znaczenia tego poj\u0119cia, teologia chrze\u015bcija\u0144ska zacz\u0119\u0142a postrzega\u0107 kairos <\/em>\u00a0jako moment w historii, w kt\u00f3rym B\u00f3g dokonuje zbawczego dzia\u0142ania.\u00a0 Okazuje si\u0119, \u017ce w historii Izraela jako narodu i w dziejach poszczeg\u00f3lnych jednostek moment\u00f3w takich by\u0142o wiele. Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad niekt\u00f3rymi z nich, mo\u017cemy doj\u015b\u0107 do bardzo interesuj\u0105cych wniosk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie w \u017cyciu ka\u017cdego z nas.<\/p>\n

W Starym Testamencie kairos <\/em>mo\u017cemy dostrzec w historii wybrania Abrahama, w spotkaniu Jakuba z anio\u0142em czy w wyprowadzeniu Izraela z Egiptu. Ten ostatni jest cz\u0119stym punktem wyj\u015bcia rozwa\u017ca\u0144 starotestamentowych prorok\u00f3w. Wyj\u015bcie z Egiptu by\u0142o momentem konsolidacji narodu oraz czasem<\/em><\/span>, w kt\u00f3rym zosta\u0142y za\u0142o\u017cone podwaliny wiary Izraela. <\/a>Exodus by\u0142 wydarzeniem najcz\u0119\u015bciej wspominanym w historii narodu \u017cydowskiego. W Biblii hebrajskiej wspominany \u00a0jest oko\u0142o stu razy. Na wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 exodusu zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 komentatorzy \u017cydowscy tacy jak Rashi<\/i>\u00a0[Rabbi Shlomo Itzhaki]<\/em>, jeden z najbardziej powa\u017canych autorytet\u00f3w \u015bredniowiecznych judaizmu. Rashi podkre\u015bla, \u017ce od czasu wyj\u015bcia z Egiptu nale\u017cy liczy\u0107 czas. Jego zdaniem exodus jest pocz\u0105tkiem Izraela. W \u015blad za Rashim<\/span><\/i> pod\u0105\u017ca renesansowy komentator \u017cydowski Rabbi Obadiah Sforno<\/span><\/i>, wskazuj\u0105c, \u017ce czas wyprowadzenia z Egiptu to czas uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci Izraela. Donios\u0142o\u015b\u0107 i wa\u017cno\u015b\u0107 tego zdarzenia podkre\u015bla\u0142 r\u00f3wnie\u017c ciesz\u0105cy si\u0119 wielkim autorytetem politycznym pierwszy premier pa\u0144stwa Izrael, David Ben Gurion, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce wyj\u015bcie z Egiptu nie by\u0142o tylko jednym z wydarze\u0144 w \u017cyciu narodu, ale by\u0142o centralnym wydarzeniem historycznym, decyduj\u0105cym o historii Izraela. Wyrazi\u0142 to s\u0142owami: \u201eJest ono [wyj\u015bcie] wydarzeniem, kt\u00f3re g\u0142\u0119boko wyryte jest w \u015bwiadomo\u015bci narodu, kt\u00f3rego echa s\u0142yszalne s\u0105 we wszystkich pismach prorok\u00f3w oraz w niekt\u00f3rych innych ksi\u0119gach Biblii\u201d.<\/p>\n

W my\u015bli \u017cydowskiej exodus wci\u0105\u017c ma swoje ogromne znaczenie. Dzisiaj mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ci\u0105g\u0142ej potrzebie wychodzenia ze swojego w\u0142asnego Egiptu, kt\u00f3ry jest uosobieniem naszych ogranicze\u0144, niewiary czy pope\u0142nionych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142 exodusowy kairos<\/em> i\u00a0jakie przydatne wnioski mo\u017cemy z niego wyci\u0105gn\u0105\u0107?Egipt w wielu miejscach Starego Testamentu jest uosobieniem ograniczenia, oddalenia od Boga oraz braku wolno\u015bci. Nazwany jest \u201edomem niewoli<\/span>\u201d \u2013 \u201eJam jest Pan, B\u00f3g tw\u00f3j, kt\u00f3ry ci\u0119 wyprowadzi\u0142 z ziemi egipskiej, z domu niewoli<\/span>\u201d Wj 20,2. B\u00f3g decyduje si\u0119 wyprowadzi\u0107 nar\u00f3d izraelski z Egiptu, wybawi\u0107 go z ucisku Egipcjan, \u201eNapatrzy\u0142em si\u0119 na niedol\u0119 ludu mojego w Egipcie i s\u0142ysza\u0142em krzyk ich z powodu naganiaczy jego; znam cierpienia jego. Zst\u0105pi\u0142em przeto, aby go wyrwa\u0107 z mocy Egiptu i wyprowadzi\u0107 go z tego kraju do ziemi \u017cyznej i rozleg\u0142ej, do ziemi op\u0142ywaj\u0105cej w mleko i mi\u00f3d\u201d Wj 3,7-8. W mojej ocenie, jednym z wa\u017cniejszych miejsc w interesuj\u0105cej nas opowie\u015bci jest rozdzia\u0142 dwunasty, w kt\u00f3rym mo\u017cemy czyta\u0107 o ustanowieniu \u015awi\u0119ta Paschy oraz ostatniej pladze, to jest \u015bmierci wszystkich pierworodnych. Przy okazji nakazu obchodzenia \u015bwi\u0119ta, Izraelici otrzymuj\u0105 wskaz\u00f3wki odno\u015bnie do rachuby czasu. Znajduje to odzwierciedlenie w s\u0142owach \u201eTen miesi\u0105c b\u0119dzie wam pocz\u0105tkiem miesi\u0119cy, b\u0119dzie wam pierwszym miesi\u0105cem roku\u201d Wj 12,2. M\u00f3wi\u0105c o kairosie<\/em>, nale\u017cy zatem m\u00f3wi\u0107 o pewnym pocz\u0105tku czego\u015b nowego.<\/p>\n

Kairos<\/em> jako pocz\u0105tek dialogu <\/strong><\/p>\n

Czy exodus <\/em>pozosta\u0142 w pami\u0119ci narodu tylko jako przedawniony fakt, kt\u00f3ry kiedy\u015b mia\u0142 miejsce w historii, czy mo\u017ce mie\u0107 on znaczenie po up\u0142ywie wielu lat? Wyj\u015bcie z Egiptu, jak podkre\u015bli\u0142em, by\u0142o zwi\u0105zane z wyznaczeniem konkretnego pocz\u0105tku. Jest punktem odniesienia dla wielu p\u00f3\u017aniejszych wydarze\u0144. Wielokrotnie i w r\u00f3\u017cnych sytuacjach fakt ten by\u0142 przypominany. W kontek\u015bcie nadania przykaza\u0144 \u2013 Wj 20,2, dyskusji Moj\u017cesza z Bogiem \u2013 Wj 32,11 czy w prorockim napomnieniu \u2013 Oz 11,1-4.<\/p>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce \u00f3w punkt zwrotny w dziejach Izraela znajduje swoje miejsce w dialogu pomi\u0119dzy Bogiem a cz\u0142owiekiem. Mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce dialog ten rozpoczyna cz\u0142owiek, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c w beznadziejnej sytuacji, zaczyna wzywa\u0107 pomocy:\u00a0\u201ePo up\u0142ywie d\u0142ugiego czasu umar\u0142 kr\u00f3l egipski. Jednak Izraelici j\u0119czeli z powodu ci\u0119\u017ckiej pracy i narzekali, a ich wo\u0142anie o pomoc z powodu ci\u0119\u017ckiej pracy dotar\u0142o do Boga\u201d Wj 2,23. Ale czy aby na pewno to cz\u0142owiek rozpoczyna t\u0119 rozmow\u0119?\u00a0 Wo\u0142anie Izraelit\u00f3w niekoniecznie musia\u0142o by\u0107 skierowane do Boga. Jak zaznacza Aharon Megged, izraelski pisarz komentuj\u0105c tamte wydarzenia, krzyk Izraelit\u00f3w nie by\u0142 skierowany do Boga, poniewa\u017c jeszcze Go nie znali. By\u0142 raczej spontanicznym krzykiem rozpaczy, kt\u00f3ry B\u00f3g us\u0142ysza\u0142 i podj\u0105\u0142 inicjatyw\u0119 ratowania narodu. Pocz\u0105tkiem dialogu jest zbawcze dzie\u0142o Boga, to znaczy wyprowadzenie z Egiptu. Cz\u0142owiek odpowiadaj\u0105c Bogu, korzysta z okazji wybawienia od ogranicze\u0144 i pod\u0105\u017ca w drog\u0119 ku wolno\u015bci.\u00a0P\u00f3\u017anej, gdy cz\u0142owiek opu\u015bci\u0142 dom niewoli, miejsce ograniczenia, wydarzenie exodusu jest mu nieustannie przypominane. Okazuje si\u0119, \u017ce opr\u00f3cz wyj\u015bcia z Egiptu Izrael musia\u0142 upora\u0107 si\u0119 z innymi ograniczeniami, kt\u00f3re utrudnia\u0142y pod\u0105\u017canie wybran\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. Megged komentuj\u0105c dalej w\u0119dr\u00f3wk\u0119 Hebrajczyk\u00f3w, pisze: Wyprowadzenie Izraela z Egiptu oraz jego w\u0119dr\u00f3wka przez pustyni\u0119 w stron\u0119 ziemi obiecanej nie jest tylko wydarzeniem historycznym, ale jest duchowym stanem, kt\u00f3ry nieustannie trwa, nie maj\u0105c ko\u0144ca. Starotestamentowy kairos<\/em> owszem ma sw\u00f3j pocz\u0105tek, ale zdaje si\u0119 nie mie\u0107 zako\u0144czenia.\u00a0Oznacza on wydarzenie zar\u00f3wno w \u017cyciu narodu, jak i pojedynczego cz\u0142owieka, kt\u00f3re jest pewnym prze\u0142omem, g\u0142\u0119bokim prze\u017cyciem duchowym, dzi\u0119ki kt\u00f3remu cz\u0142owiek jest zmotywowany do \u017cycia z Bogiem.<\/p>\n

Kairos<\/em><\/strong> jako pocz\u0105tek drogi<\/strong><\/p>\n

Starotestamentowy kairos<\/em><\/span>, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, nie jest tylko i wy\u0142\u0105cznie jednorazowym wydarzeniem, ale wydarzeniem trwaj\u0105cym ca\u0142y czas. Kairos<\/em> ma sw\u00f3j konkretny cel. Jest zwi\u0105zany z w\u0119dr\u00f3wk\u0105. Podczas rozmowy z Moj\u017ceszem na g\u00f3rze Horeb B\u00f3g jasno okre\u015bla cel wyprowadzenia Izraelit\u00f3w z Egiptu. \u201ePostanowi\u0142em wi\u0119c, \u017ce wyprowadz\u0119 was z niewoli egipskiej do ziemi\u201d Wj 3,17a. Celem w\u0119dr\u00f3wki Izraelit\u00f3w by\u0142a ziemia obiecana. Osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce mo\u017cna by wskaza\u0107 kilka powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych wydarzenie exodusu w og\u00f3le zaistnia\u0142o. Jednym z nich by\u0142o wzbudzenie wiary Izraela. W\u0119dr\u00f3wka ta mia\u0142a swoje etapy. Zdaniem Itzhaka Alfassiego, badacza izraelskiego chasydyzmu, wyj\u015bcie z Egiptu przebiega\u0142o stopniowo; ko\u0144cowym etapem by\u0142o przej\u015bcie przez Morze Czerwone. Dopiero po przekroczeniu morskiej granicy nar\u00f3d izraelski m\u00f3g\u0142 cieszy\u0107 si\u0119 wolno\u015bci\u0105. Czy to jednak koniec\u00a0zbawczego dzia\u0142ania Boga? Czy to jedno wydarzenie wystarczy\u0142o, aby ukszta\u0142towa\u0107 wiar\u0119 Izraela? Odpowiedz na to pytanie bardzo ciekawie przedstawia jeden z najznamienitszych filozof\u00f3w izraelskich XX wieku, profesor Yeshayahu Leibowitz, pisz\u0105c, \u017ce owszem, po przekroczeniu przez Izraelit\u00f3w Morza Czerwonego, mo\u017cemy czyta\u0107 o ich wierze: \u201ei uwierzyli w Pana i w s\u0142ug\u0119 jego Moj\u017cesza\u201d, jednak wiara ta by\u0142a wiar\u0105 spontaniczn\u0105, wywo\u0142an\u0105 przez jednostkowe zdarzenie. Nie by\u0142a jednak wyznaniem poprzedzonym g\u0142\u0119bokim poznaniem Boga. Nie zdo\u0142a\u0142a przetrwa\u0107 nawet trzech dni, na co wskazuj\u0105 s\u0142owa skierowane do Moj\u017cesza: \u201eczy jest Pan po\u015br\u00f3d nas, czy nie?”. Wiara Izraela kszta\u0142towana by\u0142a podczas w\u0119dr\u00f3wki w stron\u0119 ziemi obiecanej. B\u00f3g nie poprzesta\u0142 na jednym zbawczym dzia\u0142aniu, ale kontynuowa\u0142 swoje dzie\u0142o przez ca\u0142y czas tej w\u0119dr\u00f3wki.<\/p>\n

Kairos<\/em> jako osobiste prze\u017cycie<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cdy z nas ma sw\u00f3j osobisty Egipt, z kt\u00f3rego mo\u017ce wyj\u015b\u0107. Egiptem, miejscem ograniczenia cz\u0142owieka mo\u017ce by\u0107 cierpienie, z\u0142o\u015b\u0107, zazdro\u015b\u0107 lub cokolwiek, co utrudnia nam kontakty z bli\u017animi i Bogiem. B\u00f3g zawsze gotowy jest wyci\u0105gn\u0105\u0107 pomocn\u0105 d\u0142o\u0144 i pom\u00f3c cz\u0142owiekowi. Wyprowadzi\u0107 go poza jego ograniczenia. Rozpoczyna dialog, przez kt\u00f3ry objawia cz\u0142owiekowi sw\u00f3j charakter i natur\u0119. Dialog ten nie ma ko\u0144ca. Ne jest tylko jednorazowym aktem pomocy, ale b\u0119dzie kontynuowany, o ile cz\u0142owiek odpowie Bogu, przyjmuj\u0105c wybawienie. B\u0119d\u0105c aktywnym uczestnikiem \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a, mam okazj\u0119 s\u0142ysze\u0107 od czasu do czasu wyznanie wiary poszczeg\u00f3lnych wiernych, kt\u00f3rzy zdaj\u0105 relacj\u0119 z tego, jak B\u00f3g pom\u00f3g\u0142 im w ich problemach. Wydarzenia te s\u0105 dla nich bardzo wa\u017cnymi momentami, do kt\u00f3rych cz\u0119sto\u00a0si\u0119 odwo\u0142uj\u0105. Ja sam mam w swoim \u017cyciu kilka takich moment\u00f3w, kt\u00f3re uwa\u017cam za punkty zwrotne. Przy r\u00f3\u017cnych okazjach odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do nich, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce B\u00f3g, skoro rozpocz\u0105\u0142 swoje dzie\u0142o, b\u0119dzie je r\u00f3wnie\u017c kontynuowa\u0142. Wygl\u0105da to jak rozmowa, dialog, w kt\u00f3rym B\u00f3g poprzez to, co robi, objawia sw\u00f3j charakter, ja za\u015b odpowiadaj\u0105c Mu, przyjmuj\u0119 Jego pomoc i wsparcie. Wierz\u0119, \u017ce ka\u017cdy moment, kt\u00f3ry mo\u017cemy nazwa\u0107 kairosem<\/em>, zbawczym dzia\u0142aniem Boga, jest ukierunkowany na okre\u015blony cel, do kt\u00f3rego cz\u0142owiek ma d\u0105\u017cy\u0107. B\u00f3g wyprowadzaj\u0105c nas z Egiptu, wyznacza nam konkretny kierunek dalszej w\u0119dr\u00f3wki. Zaprasza nas w podr\u00f3\u017c, wskazuj\u0105c \u017ce prze\u0142omowy moment jest pocz\u0105tkiem, do kt\u00f3rego warto si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107, ale przede wszystkim trzeba i\u015b\u0107 dalej. Cz\u0119sto, jako wierz\u0105cy, my\u015blimy, \u017ce okre\u015blone jednorazowe prze\u017cycie jest wystarczaj\u0105ce, aby zmieni\u0107 to, co z\u0142e. Historia wyj\u015bcia z Egiptu pokazuje, \u017ce zmiana my\u015blenia, nawyk\u00f3w i przyzwyczaje\u0144 bardzo cz\u0119sto przebiega stopniowo. Aby prze\u017cy\u0107 przemian\u0119, o kt\u00f3rej tak cz\u0119sto marzymy, musimy wybra\u0107 si\u0119 w podr\u00f3\u017c. Podr\u00f3\u017c cz\u0119sto trudn\u0105, w kt\u00f3rej jednak nie jeste\u015bmy sami, poniewa\u017c ten, kt\u00f3ry wyprowadzi\u0142 Izraelit\u00f3w z Egiptu, jest ci\u0105gle przy nas, kontynuuj\u0105c to, co rozpocz\u0105\u0142.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, chcia\u0142bym zach\u0119ci\u0107 wszystkich czytaj\u0105cych niniejszy felieton do tego, aby dobrze wykorzystywa\u0107 darowany nam czas wybawiania, kairos<\/em>, kt\u00f3rym mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne prze\u017cycia zwi\u0105zane z Bogiem. Wchodzi\u0107 w dialog z Bogiem, dzi\u0119kuj\u0105c Mu za to, co zrobi\u0142, oraz oczekiwa\u0107 Jego dalszych zbawczych dzia\u0142a\u0144 w naszym \u017cyciu.<\/p>\n

Jonasz O\u015bwieci\u0144ski<\/strong> – student\u00a0teologii ewangelickiej na Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej, reprezentant Ko\u015bcio\u0142a Zielono\u015bwi\u0105tkowego w RP. Aktualnie przebywa na stypendium w The David Yellin Academic College of Education na wydziale Biblii w Jerozolimie. Interesuje si\u0119 Starym Testamentem, judaizmem, j\u0119zykiem i literatur\u0105 hebrajsk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ka\u017cdy z nas ma sw\u00f3j osobisty Egipt, z kt\u00f3rego mo\u017ce wyj\u015b\u0107. Egiptem, miejscem ograniczenia cz\u0142owieka mo\u017ce by\u0107 cierpienie, z\u0142o\u015b\u0107, zazdro\u015b\u0107 lub cokolwiek, co utrudnia nam kontakty z bli\u017animi i Bogiem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":342,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-320","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2016-1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=320"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}