{"id":523,"date":"2016-12-27T14:53:22","date_gmt":"2016-12-27T13:53:22","guid":{"rendered":"http:\/\/kairos.chat.edu.pl\/?p=523"},"modified":"2016-12-27T14:53:22","modified_gmt":"2016-12-27T13:53:22","slug":"zaden-prorok-przestaje-byc-czlowiekiem-bartosz-ciemniak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/2016-4\/zaden-prorok-przestaje-byc-czlowiekiem-bartosz-ciemniak\/","title":{"rendered":"\u017baden prorok nie przestaje by\u0107 cz\u0142owiekiem &#124; Bartosz Ciemniak"},"content":{"rendered":"<p><strong>Co jest w\u0142a\u015bciwie problemem?&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8222;Jakim cz\u0142owiekiem jest prorok?&#8221;, pyta zaraz na pocz\u0105tku swojej ksi\u0105\u017cki, zatytu\u0142owanej &#8222;Prorocy&#8221;, Abraham Joshua Heschel, \u017cydowski teolog i filozof. My\u015bli zaprezentowane w niniejszym artykule s\u0105, w gruncie rzeczy, jego \u2013 moje s\u0105 tylko s\u0142owa.<\/p>\n<p>Ju\u017c samo pytanie: &#8222;Kim jest cz\u0142owiek?&#8221; sp\u0119dza\u0142o sen z powiek wielu m\u0105drym g\u0142owom, od profesor\u00f3w humanistyki, przez fizyk\u00f3w teoretycznych, a na zwyk\u0142ych, niewykszta\u0142conych, cho\u0107 bardzo cz\u0119sto wyj\u0105tkowo bystrych, &#8222;prostych&#8221; ludziach ko\u0144cz\u0105c&#8230; Wielu \u0142ama\u0142o sobie g\u0142owy, nie mog\u0105c znale\u017a\u0107 jakiej\u015b jednej, jasnej formu\u0142y, o kt\u00f3rej mogliby powiedzie\u0107, uprzednio na ni\u0105 wskazawszy, \u017ce z cz\u0142owiekiem jest tak, jak ona g\u0142osi. Palec, przy pomocy kt\u00f3rego chcieliby\u015bmy j\u0105 wskaza\u0107, pr\u0119dzej by usech\u0142, ni\u017c sta\u0142 si\u0119 drogowskazem stoj\u0105cym przy drodze naszego poznania, kieruj\u0105cego my\u015bli ku znajduj\u0105cej si\u0119 na ko\u0144cu kamienistego traktu gospodzie. W tej gospodzie mog\u0142yby znale\u017a\u0107 schronienie przy swoim przedmiocie, jak w\u0119drowiec, kt\u00f3ry po trudach podr\u00f3\u017cy zyskuje spe\u0142nienie gapi\u0105c si\u0119 w trzeszcz\u0105ce drewna i unosz\u0105ce si\u0119 z nad nim \u015bwiec\u0105ce p\u0142omienie. R\u00f3wnie\u017c nasuwaj\u0105ca si\u0119 tu nieodparcie metafora, ka\u017c\u0105ca przyr\u00f3wna\u0107 stopie\u0144 z\u0142o\u017cono\u015bci problemu do konstrukcji gramatycznej zda\u0144 stylizowanych na barokow\u0105 mod\u0142\u0119, w kt\u00f3rych grupa podmiotu zadaje gwa\u0142t grupie orzeczenia poprzez sprawienie, \u017ce zapomina, do czego si\u0119 w\u0142a\u015bciwie odnosi, nie wyczerpuje pucharu tajemnic kryj\u0105cych si\u0119 w poj\u0119ciu cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>W jaki wi\u0119c spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o istocie proroctwa, zmuszonej w ko\u0144cu bra\u0107 na powa\u017cnie zeznania przedk\u0142adane przez istot\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa? Pami\u0119tajmy, \u017ce nie jeste\u015bmy uczestnikami przewodu s\u0105dowego, wi\u0119c jakiekolwiek pytania sugeruj\u0105ce, kt\u00f3re si\u0119 nam nasuwaj\u0105, a kt\u00f3re dotycz\u0105 tego osobliwego fenomenu, jakim jest prorok, nie mog\u0105 zosta\u0107 uchylone ani przez s\u0119dziego, podaj\u0105cego si\u0119, mniejsza o to, czy s\u0142usznie, za krytyka czystego rozumu, ani przez prokuratora, roszcz\u0105cego sobie prawo do pos\u0105dzania ich o bezprzedmiotowo\u015b\u0107&#8230; Wykr\u0119caj\u0105c si\u0119 czy nie, i tak zostajemy postawieni przed kim\u015b, kogo ju\u017c wcze\u015bniej nazwali\u015bmy prorokiem \u2013 wtedy na usta ci\u015bnie si\u0119 tylko jedna patetyczna konstatacja: Prorok? Kt\u00f3\u017c zna\u0107 mo\u017ce?&#8230;<\/p>\n<p><strong>Wychodz\u0105c od Pocz\u0105tku&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8230;czyli od tego, co chcieliby\u015bmy, aby sta\u0142o si\u0119 przedmiotem naszych rozwa\u017ca\u0144 dopiero na ko\u0144cu, co w przypadku wielu znaczy \u2013 dopiero na \u0142o\u017cu \u015bmierci. Pr\u00f3buj\u0105c zrozumie\u0107 to, kim jest prorok, nie mo\u017cemy jednak naszych my\u015bli o tym, co jest przekraczaj\u0105c\u0105 nas, i przez to niepoj\u0119t\u0105, rzeczywisto\u015bci\u0105, odk\u0142ada\u0107 na bli\u017cej nieokre\u015blone nigdy, kt\u00f3re, o dziwo, w przypadku wi\u0119kszo\u015bci ludzi zawsze znajduje si\u0119 przysz\u0142o\u015bci, tak jakby to, co, gdy jest tak, jak powy\u017cej sformu\u0142owane, nie mog\u0142oby znajdowa\u0107 si\u0119 ju\u017c daleko za nami albo po prostu nigdzie \u2013 a wtedy ci\u0119\u017car spada nam z serca i ka\u017ce krzycze\u0107 g\u0142o\u015bno, lecz wyra\u017anie: Problem nie istnieje! I czym tu si\u0119 dalej zajmowa\u0107?! Musimy stan\u0105\u0107 oko w oko z Tym, kt\u00f3rego zaimek na Niego wskazuj\u0105cy nie przez przypadek pisze si\u0119 wielk\u0105 liter\u0105. Musimy stan\u0105\u0107 przed Bogiem&#8230;<\/p>\n<p><strong>Istota tego Pocz\u0105tku, czyli dlaczego Grecy chybili celu<\/strong><\/p>\n<p>Kiedy jeden z uczni\u00f3w Micha\u0142a Anio\u0142a, wybitnego w\u0142oskiego artysty, zapyta\u0142 swojego mistrza, jak stworzy\u0107 doskona\u0142\u0105 rze\u017ab\u0119, ten mia\u0142 mu odpowiedzie\u0107, \u017ce nale\u017cy wzi\u0105\u0107 bry\u0142\u0119 marmuru, a nast\u0119pnie usun\u0105\u0107 wszystko to, co zb\u0119dne. Jakkolwiek ta zasada doskonale sprawdzi\u0142a si\u0119 w przypadku produkcji wielkich dzie\u0142 sztuki, tak ju\u017c, gdy pr\u00f3bowano t\u0119 metod\u0119 zaprz\u0119gn\u0105\u0107 w s\u0142u\u017cb\u0119 filozofii, staraj\u0105cej si\u0119 uchwyci\u0107 natur\u0119 tego, co szumnie od bardzo dawna nazywano Absolutem, doczekano si\u0119 druzgocz\u0105cych efekt\u00f3w. Oto z bry\u0142y marmuru materii wyobra\u017cenia, na kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 ca\u0142a niesko\u0144czona r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 empirycznego istnienia, wyci\u0119to najdoskonalszy kszta\u0142t, jaki kiedykolwiek m\u00f3g\u0142 by\u0107 pomy\u015blany. Kszta\u0142t, kt\u00f3ry swoj\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107 okupowa\u0142 brakiem przedstawiania czegokolwiek, czyni\u0142 za to zado\u015b\u0107 wymaganiom rozumu, doszukuj\u0105cego si\u0119 wsz\u0119dzie jak najprostszej formy. A dziwnym trafem komu\u015b przysz\u0142o kiedy\u015b do g\u0142owy, by absolutn\u0105 prostot\u0119 kojarzy\u0107 z absolutn\u0105 doskona\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Tak oto w staro\u017cytnej Grecji powsta\u0142o poj\u0119cie bytu, sformu\u0142owane przez Parmenidesa z Elei, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej wielu teolog\u00f3w uto\u017csami\u0142o z poj\u0119ciem Boga. Bytu absolutnie prostego, nie maj\u0105cego w sobie \u017cadnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, a wi\u0119c b\u0119d\u0105cego niewzruszon\u0105 jedno\u015bci\u0105 zaprzeczaj\u0105c\u0105 wszystkiemu, co nie przystoi w taki spos\u00f3b okre\u015blonej doskona\u0142o\u015bci. Tak rozumiany B\u00f3g jest dok\u0142adnie tym, czym nie jest dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi w niego wierz\u0105cych \u2013 zupe\u0142n\u0105 niepoj\u0119to\u015bci\u0105 odgradzaj\u0105c\u0105 si\u0119 od og\u00f3\u0142u widzialnych rzeczy. Gdzie\u017c by szuka\u0107 tego doskonale prostego, niezanieczyszczonego \u017cadn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105, tak charakterystyczn\u0105 dla naszego przyrodzonego \u015bwiata, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, Czego\u015b? Taki B\u00f3g jest nam obcy \u2013 nigdzie nie spotykany&#8230;, i nigdzie nie do\u015bwiadczany&#8230; I nawet gdy kto\u015b pr\u00f3bowa\u0142 o tej Prajedni powiedzie\u0107 co\u015b wi\u0119cej, czyli jako\u015b j\u0105 okre\u015bli\u0107, jak to chcia\u0142 zrobi\u0107 Arystoteles, m\u00f3wi\u0105c na przyk\u0142ad, \u017ce my\u015bli, to i tak m\u00f3wi\u0142 w dalszym ci\u0105gu, \u017ce mo\u017ce i my\u015bli, ale tylko i wy\u0142\u0105cznie sam\u0105 siebie. Zostaje przez to tak samo niepoj\u0119ta, jak\u0105 niepoj\u0119ta by\u0142a wcze\u015bniej.<\/p>\n<p><strong>To, co jest, nie chce by\u0107 li tylko nasz\u0105 my\u015bl\u0105<\/strong><\/p>\n<p>Wyeksponowana powy\u017cej idea Boga jest tak pusta, \u017ce but, kt\u00f3ry zosta\u0142by w ni\u0105 rzucony, niechybnie przelecia\u0142by przez ni\u0105, jak kula armatnia przecinaj\u0105ca g\u0119ste smugi dymu unosz\u0105ce si\u0119 nad luf\u0105 wylotow\u0105. Prorocy, kt\u00f3rych s\u0142owa przemawiaj\u0105 do nas z kart Starego Testamentu, nie mieli takiej idei Boga. Trudno nawet powiedzie\u0107, czy jak\u0105kolwiek mieli. By\u0107 mo\u017ce jako\u015b sobie Boga wyobra\u017cali, ba, mo\u017ce nawet pr\u00f3bowali Go pomy\u015ble\u0107, co w czasach, w kt\u00f3rych my\u015blenie abstrakcyjne dopiero si\u0119 rodzi\u0142o, musia\u0142o przypomina\u0107 \u0142apanie go\u0142ymi r\u0119kami pary wodnej \u2013 przy ka\u017cdej pr\u00f3bie zrobienia tego u\u015bwiadamiano sobie, \u017ce jest to zadanie absolutnie niewykonalne, a przez to, w swojej intencji, tak samo beznadziejne. To nie by\u0142o istotne, gdy\u017c miejsce, gdzie wed\u0142ug prorok\u00f3w zamieszkiwa\u0142 B\u00f3g, nie by\u0142o czystym przestworzem naszych my\u015bli, lecz zbrukan\u0105 konkretem rzeczywisto\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej przychodzi\u0142o si\u0119 na \u015bwiat, dorasta\u0142o i umiera\u0142o. Rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej prochem jeste\u015bmy i w proch si\u0119 obr\u00f3cimy, zosta\u0142a wybrana na aren\u0119, na kt\u00f3rej, niczym widzowie siedz\u0105cy na trybunach i ogl\u0105daj\u0105cy igrzyska sportowe, mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 ponadnaturalne dzia\u0142anie Boga dotykaj\u0105ce tego, co w swej istocie naturalne i co, przez owo dotkni\u0119cie, staje si\u0119 obrazem tego, co samo w sobie jest niedost\u0119pne.<\/p>\n<p>B\u00f3g prorok\u00f3w nie pozostaje w absolutnej transcendencji wzgl\u0119dem \u015bwiata, nie jest ca\u0142kowicie inny czy niesko\u0144czenie odleg\u0142y tak, \u017ce jedynym sposobem na wej\u015bcie z nim w kontakt by\u0142oby jedynie pomy\u015blenie Go, co i tak sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 kapitulacj\u0105 naszej zdolno\u015bci pojmowania. B\u00f3g prorok\u00f3w nie jest li tylko nasz\u0105 my\u015bl\u0105, on jest Tym, kt\u00f3ry sam z siebie objawia si\u0119 w stworzonym przez siebie \u015bwiecie, wkracza w niego ca\u0142\u0105 swoj\u0105 pot\u0119g\u0105 i chwa\u0142\u0105, jak b\u0142yskawica przeszywaj\u0105ca z g\u0142o\u015bnym hukiem i \u015bwietlistym b\u0142yskiem bezksi\u0119\u017cycow\u0105 noc, budz\u0105c to, co strachliwe, i to, co niepewne wyrywaj\u0105c z odr\u0119twienia. Prorok jest tym, kto zostaje przeszyty uobecnieniem si\u0119 tego, co zakryte i pojawieniem si\u0119 tego, co wcze\u015bniej nie da\u0142o si\u0119 ogl\u0105da\u0107. B\u00f3stwo spada na niego niczym pikuj\u0105cy ku ziemi jastrz\u0105b, chc\u0105cy z\u0142apa\u0107 swoj\u0105 zdobycz. Bez woli, i cz\u0119sto bez wyra\u017anej ch\u0119ci, prorok staje naprzeciw Tego, kt\u00f3ry jest tym, Kim jest.<\/p>\n<p><strong>Stoj\u0105c naprzeciw Niego<\/strong><\/p>\n<p>Kiedy prorok stan\u0105\u0142 ju\u017c na ziemi, kt\u00f3ra zosta\u0142a u\u015bwi\u0119cona Bo\u017c\u0105 obecno\u015bci\u0105, pozostaje jedynie zada\u0107 pytanie o spos\u00f3b, w jaki Go do\u015bwiadcza, a co za tym idzie, o charakter relacji jaka \u0142\u0105czy go z Najwy\u017cszym. Wed\u0142ug Abrahama Heschela jest ona szczeg\u00f3lnego rodzaju \u2013 jest relacj\u0105 opart\u0105 na boskim <em>pathos<\/em>. S\u0142owo to znaczy mniej wi\u0119cej tyle co &#8222;nami\u0119tno\u015b\u0107&#8221;, czy &#8222;emocja&#8221;, jednak nie w sensie czego\u015b\u0107 dora\u017anego, jakiej\u015b emocji czy nami\u0119tno\u015bci prze\u017cywanej tu i teraz, tylko og\u00f3\u0142u stan\u00f3w uczu\u0107 i woli, jakie towarzysz\u0105 cz\u0142owiekowi od przys\u0142owiowej ko\u0142yski a\u017c po gr\u00f3b. <em>Pathos<\/em> jest tym, za spraw\u0105 czego B\u00f3g daje si\u0119 pozna\u0107 w \u015bwiecie nie jako abstrakcyjny &#8222;pierwszy poruszyciel&#8221; czy ostateczna &#8222;zasada wszechrzeczy&#8221;, &#8222;absolutny byt&#8221;, lecz jako Stw\u00f3rca \u015bwiata b\u0119d\u0105cy wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 wydarze\u0144, jakie dziej\u0105 si\u0119 w jego obr\u0119bie. B\u00f3g nie przypomina zgu\u015bnia\u0142ego staruszka spogl\u0105daj\u0105cego niemrawie zza chmurki na to, co w gruncie rzeczy ma\u0142o Go obchodzi, lecz jest podobny do wodza wojennego, kt\u00f3ry gdy dostrzega, \u017ce na polu walki dzieje si\u0119 co\u015b niepokoj\u0105cego, natychmiast wkracza ze swoimi zast\u0119pami w wir akcji by j\u0105 rozwi\u0105za\u0107. Nie przypomina to bynajmniej <em>deux ex machina<\/em>, s\u0142ynnego chwytu scenicznego Eurypidesa, chc\u0105cego w ten spos\u00f3b wypl\u0105ta\u0107 si\u0119 z niewygodnego zawi\u0105zania opowie\u015bci. W\u00f3dz ten chce w przemy\u015blany spos\u00f3b tak pokierowa\u0107 wydarzeniami, by odzwierciedli\u0142a si\u0119 w nich Jego chwa\u0142a, by ludzie mogli p\u00f3\u017aniej po wielu latach wspomina\u0107, jak wielkie by\u0142y Jego dzie\u0142a, i jak chwalebne sta\u0142y si\u0119 Jego zwyci\u0119stwa.<\/p>\n<p>Zanim jednak wkroczy w bieg \u015bwiata, ma w Nim miejsce ruch, kt\u00f3ry zwie si\u0119 <em>pathos<\/em>. On sprawia, \u017ce B\u00f3g nie prze\u017cywa wydarze\u0144 dziej\u0105cych si\u0119 w \u015bwiecie na zasadzie zimnej kalkulacji, ch\u0142odnego spojrzenia kogo\u015b, kto przez to, \u017ce i tak zna wszystkie wydarzenia przysz\u0142e, mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na wynios\u0142\u0105 beznami\u0119tno\u015b\u0107, <em>apathei\u0119<\/em>, jak by powiedzieli stoicy. Cz\u0142owiek swoimi czynami daje Mu sposobno\u015b\u0107 do zaanga\u017cowania si\u0119, lecz nigdy Go nie determinuje \u2013 odpowied\u017a Boga jest zawsze suwerenna, a odczuwany przez Niego <em>pathos<\/em> wyst\u0119puje jedynie paralelnie z Jego dzia\u0142aniem. B\u00f3g nie daje si\u0119 przecie\u017c ponosi\u0107 w\u0142asnym emocjom, przeciwnie, s\u0105 one podporz\u0105dkowane postanowieniom Jego woli, kt\u00f3rej celem nigdy nie jest On sam, lecz cz\u0142owiek egzystuj\u0105cy w \u015bwiecie. To marne i s\u0142abe \u017cyj\u0105tko, kt\u00f3re gdy tylko mocniej wiatr zawieje zostaje zdmuchni\u0119te z obczyzny, na kt\u00f3rej musi ziemi\u0119, kt\u00f3ra marne \u017cniwo mu wydaje, uprawia\u0107 w mozole i pocie sp\u0142ywaj\u0105cym po jego czole, jest przedmiotem dzia\u0142ania Tego, przez kt\u00f3rego staje si\u0119 samo z siebie to, co nigdy nie mog\u0142oby sta\u0107 si\u0119 wysi\u0142kiem w\u0142o\u017conym przez kogo\u015b innego.<\/p>\n<p>Wkraczaj\u0105ce z impetem w dzieje, Bo\u017ce dzia\u0142anie porywa serce proroka. Zostaje mu dana perspektywa, kt\u00f3r\u0105 pewnie wielu chcia\u0142oby uzyska\u0107, gdyby nie wiedzieli, jakie konsekwencje wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z jej zaj\u0119ciem. Oczy proroka i Jego Stw\u00f3rcy stapiaj\u0105 si\u0119 w jedno. Oko, kt\u00f3rym B\u00f3g postrzega\u0142 \u015bwiat, staje si\u0119 okiem proroka. Zostaje zaj\u0119ta jedna perspektywa i ukazany zostaje jeden ogl\u0105d b\u0119d\u0105cy przedmiotem dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych od siebie duch\u00f3w \u2013 z jednej strony sko\u0144czonego ducha ludzkiego, a z drugiej strony, niesko\u0144czonego Ducha Absolutu. B\u00f3g i cz\u0142owiek staj\u0105 si\u0119, tak jakby, tym samym, cho\u0107 okre\u015blenie to\u017csamo\u015bci jest tu myl\u0105ce \u2013 w istocie nie zachodzi tu \u017cadna <em>unio mystica<\/em>, tajemnicze po\u0142\u0105czenie czy wnikni\u0119cie w Absolut albo rozp\u0142yni\u0119cie si\u0119 w Nim. To\u017csamo\u015b\u0107, jaka tu zachodzi, jest tylko (cho\u0107 mo\u017ce lepiej by\u0142oby powiedzie\u0107: &#8222;a\u017c&#8221;) wsp\u00f3lnot\u0105 wsp\u00f3\u0142odczuwania. Cz\u0142owiekowi zostaje dana mo\u017cliwo\u015b\u0107 odczuwania tego, co odczuwa B\u00f3g, i wsp\u00f3lnego prze\u017cywania z Nim losu \u015bwiata. Jest to wyj\u0105tkowo bolesne do\u015bwiadczenie, to odczuwanie wszystkiego ze zwielokrotnion\u0105, i to znacznie, si\u0142\u0105. Cz\u0142owiek zaczyna uczestniczy\u0107 w <em>pathos<\/em> Boga, traktuj\u0105c go jako sw\u00f3j w\u0142asny. Jego egzystencja zostaje podniesiona na poziom egzystencji Boga, lecz nie traci przez to swojej indywidualno\u015bci, i to b\u0119d\u0105c ca\u0142kowicie zagarni\u0119t\u0105 przez Bo\u017c\u0105 nami\u0119tno\u015b\u0107. Prorok rozpoczyna \u017cycie w Bogu, w rzeczywisto\u015bci pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem go przekraczaj\u0105cej, a jednak wkraczaj\u0105cej i rozsadzaj\u0105cej od wewn\u0105trz ca\u0142y jego dotychczasowy obraz \u015bwiata. Staje si\u0119 s\u0142ug\u0105 i partnerem Boga. I to zar\u00f3wno na dobre, jak i na z\u0142e&#8230;<\/p>\n<p><strong>Jakim cz\u0142owiekiem jest wi\u0119c prorok?<\/strong><\/p>\n<p>Przygl\u0105da si\u0119 niesprawiedliwo\u015bci, jaka go otacza, i reaguje na ni\u0105 z ponadprzeci\u0119tn\u0105 moc\u0105. Jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 na z\u0142o, wynikaj\u0105ca z zaj\u0119cia punktu widzenia Boga i uto\u017csamienia si\u0119 z Jego <em>pathos<\/em>, sprawia, \u017ce widzi go wok\u00f3\u0142 siebie znacznie wi\u0119cej, ni\u017c zwykli ludzie, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 mu si\u0119 \u015blepi. Dlatego s\u0142owa proroka s\u0105 dla nich cz\u0119sto zbyt mocne&#8230;, zbyt przesadzone&#8230; Jego oceny s\u0105 ewidentnie nietrafne statystycznie \u2013 wyolbrzymia on degeneracj\u0119 moraln\u0105, kt\u00f3r\u0105 opisuje. Przyjmuj\u0105c punkt widzenia Boga, stawia \u015bwiatu zbyt wysokie wymagania. Nie pr\u00f3buje przy tym przedstawi\u0107 lustrzanego obrazu \u015bwiata, lecz obraz jego istoty. Nie chce r\u00f3wnie\u017c przepowiada\u0107 przysz\u0142o\u015bci (cho\u0107 z prorokiem nieodparcie ta czynno\u015b\u0107 si\u0119 kojarzy), lecz wejrze\u0107 w boski <em>pathos<\/em>.<\/p>\n<p>Prorok nie jest zainteresowany wznios\u0142ymi ideami, lecz najprzyziemniejsz\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 jako aren\u0105 Bo\u017cego dzia\u0142ania. Jego s\u0142owa nie s\u0142u\u017c\u0105 spokojowi sumienia, tylko wytr\u0105ceniu z fa\u0142szywego poczucia bezpiecze\u0144stwa, opuszczeniu strefy komfortu i zanurzeniu si\u0119 w targany sprzeczno\u015bciami bieg \u017cycia. Nie pocieszaj\u0105 i nie dodaj\u0105 otuchy, lecz zapowiadaj\u0105 kl\u0119sk\u0119. Prorok nie g\u0142osi wznios\u0142ych idei, lecz wieszczy nieszcz\u0119\u015bcie. Nie uwa\u017ca przy tym swojej misji za przyjemn\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie, uwa\u017ca j\u0105 za ci\u0119\u017ckie brzemi\u0119, kt\u00f3re mimo wszystko musi wzi\u0105\u0107 na siebie. Zdaje sobie spraw\u0119 z powagi i donios\u0142o\u015bci zadania, jakie przed nim stoi.<\/p>\n<p>Prorok nie jest jedynie rzecznikiem Boga, kim\u015b, kto tylko powtarza Jego s\u0142owa, lecz partnerem, osob\u0105 wsp\u00f3\u0142odczuwaj\u0105c\u0105 z Nim \u015bwiat. Upodabnia swoje \u017cycie do \u017cycia Boga w taki spos\u00f3b, \u017ce nie \u017cyje ju\u017c sam dla siebie, tylko w Bogu i dla Boga po to, by \u015bwiat r\u00f3wnie\u017c dzieli\u0142 z Nim to \u017cycie.<\/p>\n<p><strong>Bartosz Ciemniak<\/strong> \u2013 urodzony w Cieszynie, student teologii ewangelickiej na Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej. Interesuje si\u0119 filozofi\u0105, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Wittgensteinem i Heglem.\u00a0Pasjonat szermierki historycznej, lubi w\u0119dr\u00f3wki po g\u00f3rach i dobr\u0105 muzyk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przygl\u0105da si\u0119 niesprawiedliwo\u015bci, jaka go otacza, i reaguje na ni\u0105 z ponadprzeci\u0119tn\u0105 moc\u0105. Jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 na z\u0142o sprawia, \u017ce widzi go wok\u00f3\u0142 siebie znacznie wi\u0119cej, ni\u017c zwykli ludzie, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 mu si\u0119 \u015blepi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":552,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[29,51,53],"class_list":["post-523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2016-4","tag-heschel","tag-pathos","tag-prorok"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}