Religia tworzy napi\u0119cie mi\u0119dzy tym, co stare, a tym, co nowe, mi\u0119dzy tym, co jest usankcjonowane przez tradycj\u0119 i sprawowany w ci\u0105gu setek lat obrz\u0119d, a tym, co wykracza poza zastane. Istnieje te\u017c napi\u0119cie mi\u0119dzy spojrzeniem wstecz a spojrzeniem w przysz\u0142o\u015b\u0107, mi\u0119dzy opini\u0105 wi\u0119kszo\u015bci w Ko\u015bciele czy wsp\u00f3lnocie religijnej a opini\u0105 mniejszej, pozostaj\u0105cej w opozycji grupy. Istnieje napi\u0119cie mi\u0119dzy potrzeb\u0105 pozostania w istniej\u0105cych ramach a potrzeb\u0105 wyj\u015bcia i pielgrzymki w mniej lub bardziej znanym celu. Ostatni w 2016 roku numer magazynu \u201eKairos\u201d po\u015bwi\u0119cony jest prorokom, a wi\u0119c postaciom, kt\u00f3rych funkcj\u0119 bardzo trudno zdefiniowa\u0107. O ile \u0142atwo jest okre\u015bli\u0107 rol\u0119 kap\u0142ana, to rola i godno\u015b\u0107 proroka wymykaj\u0105 si\u0119 prostym definicjom, a problem ten dotyczy ju\u017c starotestamentowego profetyzmu. W artyku\u0142ach po\u015bwi\u0119conych prorokom oparto si\u0119 wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie na sprzeciwie wyra\u017canym wobec zastanej rzeczywisto\u015bci, na konflikcie, kt\u00f3ry charakteryzuje misj\u0119 prorock\u0105.<\/p>\n
Pierwszy artyku\u0142<\/a> autorstwa Bartosza Ciemniaka dotyczy psychologicznego uj\u0119cia zjawiska profetyzmu starotestamentowego dokonanego przez Abrahama Joshu\u0119 Heschela. W 2014 roku ukaza\u0142o si\u0119 w polskim przek\u0142adzie dzie\u0142o wybitnego \u017cydowskiego teologia i filozofa pt. \u201eProrocy\u201d. Ksi\u0105\u017cka ta wydana zosta\u0142a w Stanach Zjednoczonych na pocz\u0105tku lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, jednak\u017ce posiada swoj\u0105 polsk\u0105 \u201eprehistori\u0119\u201d. Bazuje ona bowiem na doktoracie Heschela, kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany w Krakowie w 1936 roku przez Polsk\u0105 Akademi\u0119 Umiej\u0119tno\u015bci pod niemiecko-polskim tytu\u0142em \u201eDie Prophetie. O istocie proroctwa\u201d. Abraham Joshua Heschel jako potomek s\u0142ynnych chasyd\u00f3w w naukowy spos\u00f3b uj\u0105\u0142 chasydzk\u0105 tradycj\u0119 o Bogu prze\u017cywaj\u0105cym \u015bwiat i na tej podstawie okre\u015bli\u0142 tak\u017ce istot\u0119 proroctwa i funkcj\u0119 prorok\u00f3w. Podstaw\u0105 profetyzmu jest prze\u017cywanie przez proroka uczu\u0107 Boga, kt\u00f3re ten \u017cywi wobec ludzi. Jest to podstawia wszelkich prorockich dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re artyku\u0142 Bartosza Ciemniaka prezentuje na ko\u0144cu.<\/p>\n Drugi tekst<\/a>, pi\u00f3ra Mateusza Jelinka omawia r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy kap\u0142anami a prorokami. Obja\u015bnia on konieczno\u015b\u0107 istnienia szeroko rozumianego kap\u0142a\u0144stwa oraz – charakteryzuj\u0105c proroka jako osob\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 przeciwko zaistnia\u0142emu i podtrzymywanemu stanowi rzeczy \u2013 odpowiada na pytanie, dlaczego mi\u0119dzy kap\u0142anem a prorokiem musi rozgorze\u0107 konflikt. Owa dialektyka jest jednak nieunikniona i po\u017cyteczna. Prorocy s\u0105 potrzebni religii, ale zarazem zale\u017cni od tradycji, kt\u00f3ra istnieje dzi\u0119ki kap\u0142a\u0144stwu.<\/p>\n Trzeci artyku\u0142<\/a> zosta\u0142 napisany przez Sebastiana Madejskiego. Przedstawia on \u017cycie, dzia\u0142alno\u015b\u0107 i pogl\u0105dy Thomasa M\u00fcnzera. Autor ujmuje \u201eprorocko\u015b\u0107\u201d szesnastowiecznego przyw\u00f3dcy religijnego bazuj\u0105c na przyj\u0119ciu przeze\u0144 specyficznego kryterium \u201educhowego do\u015bwiadczenia\u201d jako istotniejszego od tradycji i Biblii. Jednak\u017ce\u2013 jak widzimy to po lekturze artyku\u0142u – cechami \u201eprorockimi\u201d M\u00fcnzera by\u0142y tak\u017ce: skoncentrowanie si\u0119 na sprawach sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i pozostawanie w opozycji do g\u0142\u00f3wnego nurtu niemieckiej Reformacji. W tym pierwszym przypadku od starotestamentowego proroctwa odr\u00f3\u017cnia M\u00fcnzera pr\u00f3ba ustanowienia Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego na ziemi. Biblijni prorocy raczej krytykowali, nie przedstawiali natomiast pozytywnego spo\u0142ecznego programu. Temat artyku\u0142u jest bardzo wa\u017cny. W pogl\u0105dach i dzia\u0142alno\u015bci Thomasa M\u00fcnzera spotka\u0142y si\u0119 elementy, kt\u00f3re po wielokro\u0107 powraca\u0142y w p\u00f3\u017aniejszych wiekach historii ewangelicyzmu. Wystarczy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zagadnienie objawienia.<\/p>\n Na \u201ewewn\u0119trzne \u015bwiat\u0142o\u201d jako istotniejsze od autorytetu Biblii wskazuj\u0105 dzisiaj cz\u0142onkowie Religijnego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142, czyli kwakrzy, a o znaczeniu troski o sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich ludzi traktuje nast\u0119pny artyku\u0142<\/a> napisany przez Filipa Lipi\u0144skiego. Dotyczy on religijnego socjalizmu \u2013 nurtu, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 po kompromitacji teologii liberalnej usi\u0142uj\u0105cej stworzy\u0107 wy\u017csz\u0105 kultur\u0119, zbudowa\u0107 Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce na ziemi. Szczeg\u00f3lnie wiele miejsca w tek\u015bcie autor po\u015bwi\u0119ci\u0142 Paulowi Tillichowi. Religijny socjalizm okaza\u0142 si\u0119 proroczy dlatego, \u017ce obecnie jego idea\u0142y i postulaty sta\u0142y si\u0119 \u2013 z pewnymi wyj\u0105tkami – powszechne.<\/p>\n Ostatni tekst<\/a> niniejszego numeru to g\u0142os Adama Krzykowskiego w dyskusji z Krzysztofem Mari\u0105 R\u00f3\u017ca\u0144skiem, doktorantem ChAT, dotycz\u0105cej ordynacji kobiet w Ko\u015bciele Ewangelicko-Augsburskim w RP, toczonej od dw\u00f3ch poprzednich numer\u00f3w \u201eKairosu\u201d, a b\u0119d\u0105cej pok\u0142osiem zmian w Pragmatyce S\u0142u\u017cbowej Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra rozszerzy\u0142a kompetencje diakon\u00f3w.<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 \u201eKairosu\u201d \u017cywi nadziej\u0119, \u017ce lektura numeru nie tylko przyczyni si\u0119 do wzbogacenia wiedzy na temat poruszanych w artyku\u0142ach temat\u00f3w, ale i zainspiruje do konstruktywnie krytycznego spojrzenia na otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015b\u0107, religijne \u015brodowisko, w kt\u00f3rym funkcjonujemy oraz na w\u0142asn\u0105 postaw\u0119 i rol\u0119, jak\u0105 w nich pe\u0142nimy.<\/p>\n Andrzej Kluczy\u0144ski\u00a0<\/strong>– urodzony w \u0141owiczu, biblista protestancki, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor ChAT.\u00a0Studiowa\u0142 teologi\u0119 na Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologicznej i Re\u0144skim Uniwersytecie im. Fryderyka Wilhelma w Bonn.\u00a0Wsp\u00f3\u0142pracuje w projekcie egzegeza.pl<\/a>. Interesuje si\u0119 starotestamentowym profetyzmem oraz literatur\u0105 okresu mi\u0119dzytestamentowego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Religia tworzy napi\u0119cie mi\u0119dzy tym, co stare, a tym, co nowe, mi\u0119dzy tym, co jest usankcjonowane przez tradycj\u0119 i sprawowany w ci\u0105gu setek lat obrz\u0119d, a tym, co wykracza poza zastane<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":537,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[21,22,53,57],"class_list":["post-525","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2016-4","tag-co-nowe","tag-co-stare","tag-prorok","tag-religia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=525"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/525\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszjelinek.pl\/kairos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}