Kategoria: Filozofia i teologia

Paul Tillich, Nowe Bycie

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Albowiem ani obrzezanie, ani nieobrzezanie nic nie znaczy, lecz nowe stworzenie (Gal 6:15). Gdyby poproszono mnie o podsumowanie chrześcijańskiego orędzia dla naszych czasów w dwóch słowach, powiedziałbym za Pawłem: jest to orędzie o „Nowym Stworzeniu”. O Nowym Stworzeniu czytaliśmy nieco w Drugim Liście Pawła do Koryntian. Pozwólcie, że powtórzę jedno z jego zdań w dosłownym przekładzie: „Jeżeli ktoś pozostaje w jedności z Chrystusem, jest nowym bytem; dawny stan rzeczy przeminął; oto nastał nowy stan rzeczy”. Chrześcijaństwo jest orędziem o Nowym… Czytaj więcej

Karl Barth, Nowy świat w Biblii

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Powinniśmy spróbować znaleźć odpowiedź na pytanie: Co mówi Biblia? Co to za dom, do którego drzwiami jest Biblia? Jaki kraj otwiera się przed nami, gdy otwiera się przed nami Biblia? Jesteśmy z Abrahamem w Haranie i słyszymy rozkazujące wezwanie, które dochodzi do niego: „Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do ziemi, którą ci pokażę!” Słyszymy obietnicę: Uczynię z ciebie wielki naród! I „Abraham uwierzył Panu, a On poczytał mu to za sprawiedliwość”. Co to wszystko oznacza?… Czytaj więcej

List Tillicha do Thomasa Manna

Jelinek MateuszDodaj komentarz
23 maja 1943 r. Drogi Panie Thomasie Mannie: Serdecznie dziękuję za Pański list. Po tym, jak wczoraj uporałem się z pracami moich studentów (student papers), dziś zasiadam do odpowiedzi. Choć większą satysfakcję sprawiłoby mi odpowiedzenie na Pańskie pytania w formie eseju biograficznego, uważam jednak, że bardziej przysłuży się Panu „cząstkowa” forma odpowiedzi na poszczególne kwestie. Ponadto zajmie to mniej czasu. Studia teologiczne na niemieckich uniwersytetach na przełomie wieków rozpoczynały się po zdaniu egzaminu dojrzałości w gimnazjum humanistycznym. Znajomość greki, łaciny,… Czytaj więcej

Poszukiwanie sensu chrześcijaństwa – w 140. rocznicę urodzin Paula Tillicha

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Kalendarz Ewangelicki 2026, Wydawnictwo Augustana. Wiek XX niósł z sobą przeświadczenie, że chrześcijaństwo utraciło swoją głębię, a podstawowe pojęcia religijne stały się niezrozumiale, a nawet jakby nieistotne. W XX-wiecznej teologii ewangelickiej pojawił się jednak ktoś, dla kogo odkrycie na nowo religijnej głębi i pokazanie jej współczesnym stało się najważniejszym celem. Początki W Starzeddel (dziś Starosiedle) 140 lat temu, 20 sierpnia 1886 roku, na świat przyszedł Paul Tillich. Urodził się w rodzinie pastorskiej. Studiował teologię i filozofię kolejno w Berlinie, Tybindze,… Czytaj więcej

Bomba na placu zabaw teologów – w 140. rocznicę urodzin Karola Bartha

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Kalendarz Ewangelicki 2026, Wydawnictwo Augustana. Jeżeli wiara i religia zapewniają człowiekowi oparcie i duchowy rozwój, to w teologii ewangelickiej XX w. pojawił się ktoś, kto z pomoca Listu do Rzymian wstrząsnął wiarą i religią. Karol Barth podważył dotychczasowe paradygmaty teologiczne i przekonanie, że teologia może dać chrześcijaństwu solidny fundament. W czasie II wojny światowej stał się ikoną walki Kościoła z nazizmem. Urodził się 140 lat temu, 10 maja 1886 roku w Bazylei. Jego ojciec byl pastorem. Młody Barth studiował teologię… Czytaj więcej

Adolf Harnack, Wyznanie Apostolskie

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Harnack, Das apostolische
Przed rozprawą o Apostolskim Wyznaniu Wiary zamieszczam artykuł z czasopisma „Die Christliche Welt”, 1892, nr 32 z 18 sierpnia, który ściągnął na mnie gwałtowne ataki i zmusił mnie do przedstawienia w krótkim zarysie historycznego sprawozdania o powstaniu tego wyznania wiary. Ukazało się ono kilka tygodni później w wydawnictwie A. Haack (Berlin NW, Dorotheenstraße 55). Jest ono tutaj przedrukowane z nieznacznymi zmianami według 26. wydania (1892). Wszystkie wydania opatrzone były uwagą, którą i teraz powtarzam: Musiałem zrezygnować z podania licznych dowodów… Czytaj więcej

Paul Tillich, Zniszczenie śmierci

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Tillich, The Shaking of the Foundations, New York 1953, tłum. M. Jelinek. Skoro zaś dzieci mają udział we krwi i w ciele, więc i On również miał w nich udział, aby przez śmierć zniszczyć tego, który miał władzę nad śmiercią, to jest diabła, I aby wyzwolić wszystkich tych, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie byli w niewoli. Bo przecież ujmuje się On nie za aniołami, lecz ujmuje się za potomstwem Abrahama. Dlatego musiał we wszystkim upodobnić… Czytaj więcej

Paul Tillich, Paradoks modlitwy

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Tillich, The New Being, New York 1955, tłum. M. Jelinek. Podobnie i Duch wspiera nas w niemocy naszej; nie wiemy bowiem, o co się modlić, jak należy, ale sam Duch wstawia się za nami w niewysłowionych westchnieniach. A Ten, który bada serca, wie, jaki jest zamysł Ducha, bo zgodnie z myślą Bożą wstawia się za świętymi. Rz 8, 27-28 Ten fragment Listu do Rzymian o Duchu wstawiającym się za nami „westchnieniami niewysłowionymi” należy do najbardziej tajemniczych wypowiedzi Pawła. Wyraża… Czytaj więcej

Peter Rollins, Divine Magician

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Rollins, The Divine Magician: The Disappearance of Religion and the Discovery of Faith. 2014. Rozdział 8. Powtórzenie Sztuczki Dotychczas patrzyliśmy na chrześcijaństwo jako na coś strukturalnie podobnego do tego, co obserwujemy w sztuczce magicznej, sztuczce, która przemienia samą teksturę i jakość naszego życia. Jednak zamiast zręczności rąk, ta „magiczna sztuczka” polega na subtelnej zmianie perspektywy, w której pełnia życia nie jest już poszukiwana w odległej sferze, lecz znajduje się w samym środku naszego życia. Ta zmiana perspektywy oznacza, że… Czytaj więcej

Muzyczne elementy liturgiczne w Agendzie Gdańskiej

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Agenda albo forma porządku usługi świętej w zborach ewangelickich Koronnych i Wielkiego Księstwa Litewskiego, Gdańsk 1637. Veni Sancte Spirtus (Święty Duchu przybądź) Wierzę w jednego Boga (Apostolski Symbol Wiary) Najdroższą krwią swoją Ojcze nasz (Modlitwa Pańska)… Czytaj więcej