David Bentley Hart, Doświadczenie Boga

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Bycie (Santi) IV Jednym z bardziej prowokacyjnie sprzecznych z intuicją sposobów wyrażenia różnicy między Bogiem a wszelką rzeczywistością przygodną jest stwierdzenie, że Bóg, jako źródło wszelkiego bytu, właściwie rzecz biorąc, nie jest bytem [a being] – lub, jeśli ktoś woli, nie jest bytem pośród innych bytów. Mikołaj z Kuzy (1401–1464) na przykład mówił o Bogu jako o non aliud: „nie-innym” lub „nie-czymś innym”. Dla neoplatonika Plotyna (ok. 204–270) boskość jest tym, co nie jest żadną konkretną rzeczą, a nawet „nie-rzeczą”.… Czytaj więcej

Paul Tillich, To, co demoniczne

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Przyczynek do interpretacji sensu historii (1926) Przedmowa Ten esej, łączący dwa wykłady i kilka innych materiałów, został napisany nie bez oporu. Prawdziwe poznanie to zawsze miłość, zjednoczenie się ze swoim przedmiotem, który tym samym przestaje być jedynie przedmiotem. Z tym, co demoniczne, można się jednak zjednoczyć jedynie za cenę samozagłady: albo przebudzony zostaje demon, który mieszka w każdym i gotów jest go zniszczyć, albo to, co twórcze w tym, co demoniczne, a ze względu na co w ogóle można o… Czytaj więcej

Paul Tillich, Symbole życia wiecznego

Jelinek MateuszDodaj komentarz
I. Doświadczenie wieczności przez człowieka jako źródło symboli życia wiecznego Wszystko we wszechświecie podlega procesowi czasowemu, co oznacza niebycie wcześniej [not having been before] oraz – po upływie określonego czasu – ustanie bycia. Świadomość tej sytuacji nazywana jest niepokojem [anxiety] i istnieje we wszystkich bytach, w których wymiar samoświadomości stał się rzeczywisty. Podstawowy niepokój i świadomość skończoności są tożsame. Człowiek nie tylko z niepokojem uświadamia sobie własną skończoność; dostrzega również jej konsekwencje. Antycypuje swoje przyszłe niebycie i wie, że kiedyś… Czytaj więcej

Paul Tillich, Nowe Bycie

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Albowiem ani obrzezanie, ani nieobrzezanie nic nie znaczy, lecz nowe stworzenie (Gal 6:15). Gdyby poproszono mnie o podsumowanie chrześcijańskiego orędzia dla naszych czasów w dwóch słowach, powiedziałbym za Pawłem: jest to orędzie o „Nowym Stworzeniu”. O Nowym Stworzeniu czytaliśmy nieco w Drugim Liście Pawła do Koryntian. Pozwólcie, że powtórzę jedno z jego zdań w dosłownym przekładzie: „Jeżeli ktoś pozostaje w jedności z Chrystusem, jest nowym bytem; dawny stan rzeczy przeminął; oto nastał nowy stan rzeczy”. Chrześcijaństwo jest orędziem o Nowym… Czytaj więcej

Karl Barth, Nowy świat w Biblii

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Powinniśmy spróbować znaleźć odpowiedź na pytanie: Co mówi Biblia? Co to za dom, do którego drzwiami jest Biblia? Jaki kraj otwiera się przed nami, gdy otwiera się przed nami Biblia? Jesteśmy z Abrahamem w Haranie i słyszymy rozkazujące wezwanie, które dochodzi do niego: „Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do ziemi, którą ci pokażę!” Słyszymy obietnicę: Uczynię z ciebie wielki naród! I „Abraham uwierzył Panu, a On poczytał mu to za sprawiedliwość”. Co to wszystko oznacza?… Czytaj więcej

List Tillicha do Thomasa Manna

Jelinek MateuszDodaj komentarz
23 maja 1943 r. Drogi Panie Thomasie Mannie: Serdecznie dziękuję za Pański list. Po tym, jak wczoraj uporałem się z pracami moich studentów (student papers), dziś zasiadam do odpowiedzi. Choć większą satysfakcję sprawiłoby mi odpowiedzenie na Pańskie pytania w formie eseju biograficznego, uważam jednak, że bardziej przysłuży się Panu „cząstkowa” forma odpowiedzi na poszczególne kwestie. Ponadto zajmie to mniej czasu. Studia teologiczne na niemieckich uniwersytetach na przełomie wieków rozpoczynały się po zdaniu egzaminu dojrzałości w gimnazjum humanistycznym. Znajomość greki, łaciny,… Czytaj więcej

Tajemnica Boża w grzechu

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Rz 11, 25-32. Pycha Kościoła Apostoł Paweł pisze swój List do Rzymian do wspólnoty targanej konfliktami i rozłamami. Początkowo kościół w Rzymie tworzyli głównie Żydzi. Sytuacja zmieniła się drastycznie, gdy cesarz nakazał wydalić ich wszystkich z miasta – w tym również chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Przez kolejne lata wspólnota funkcjonowała więc dzięki liderom wywodzącym się z pogaństwa. To oni podtrzymywali kościół i zyskali przewagę liczebną. Kiedy po śmierci cesarza judeochrześcijanie wrócili z wygnania, doszło do mocnego sporu. Powracający nie byli już… Czytaj więcej

Łachmany sprawiedliwości

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Łk 15, 1-3.11-32 Jezus opowiada przypowieść w obecności dwóch grup osób. Z jednej strony stoją ci, którzy są uważani za upadłych i grzesznych. Z drugiej – ci uważani za sprawiedliwych i religijnych. I właśnie dla nich Jezus maluje serię wyraźnych, niemal kinowych obrazów. Zobaczmy to. Widzimy syna opuszczającego swój dom rodzinny. Wyjeżdża na dumnym rumaku, z kieszeniami pełnymi złota. Widzimy go w obcej krainie. Trwoni bogactwo. Traci wszystko. A potem patrzy pustymi, głodnymi oczami w koryto dla świń. Widzimy też… Czytaj więcej

Poszukiwanie istoty chrześcijaństwa. Teologia liberalna według Adolfa Harnacka

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Studenci teologii boją się trzech rzeczy: wiecznego kawalerstwa, biskupa i teologii liberalnej. W kolejnym odcinku z cyklu Studium Teologiczne podcaście „Rozmowy Stołowe” Bartosz Ciemniak i Mateusz Jelinek biorą na warsztat jedną z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych książek w historii nowożytnej myśli chrześcijańskiej – „Istotę chrześcijaństwa” Adolfa Harnacka. Gdy te wykłady ukazały się drukiem w 1900 roku, stały się światowym bestsellerem. Jak wspominał Paul Tillich, stacje kolejowe były przepełnione wagonami wożącymi egzemplarze tej książki, bo każdy chciał zrozumieć, co tak naprawdę… Czytaj więcej

Więcej niż dziękuję

Jelinek MateuszDodaj komentarz
2 Krn 5,2-5;12-14 Drodzy Bracia i Siostry! Dzisiejszy tekst przenosi nas do świata, w którym wszystko wydaje się wreszcie na swoim miejscu. Oto Salomon, król u szczytu potęgi, kończy dzieło życia. Świątynia Jerozolimska stoi – lśniąca, nieruchoma, potężna. Przez lata Arka Przymierza, serce narodu, była w drodze. Wędrowała razem z ludami. Mieszkała w namiotach, była przenoszona z miejsca na miejsce. Naród nie miał swojego centrum życia religijnego i społecznego. Teraz to się zmieniło. Arka zostaje złożona w stolicy. Wiara ludów… Czytaj więcej