Poszukiwanie sensu chrześcijaństwa – w 140. rocznicę urodzin Paula Tillicha

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Kalendarz Ewangelicki 2026, Wydawnictwo Augustana. Wiek XX niósł z sobą przeświadczenie, że chrześcijaństwo utraciło swoją głębię, a podstawowe pojęcia religijne stały się niezrozumiale, a nawet jakby nieistotne. W XX-wiecznej teologii ewangelickiej pojawił się jednak ktoś, dla kogo odkrycie na nowo religijnej głębi i pokazanie jej współczesnym stało się najważniejszym celem. Początki W Starzeddel (dziś Starosiedle) 140 lat temu, 20 sierpnia 1886 roku, na świat przyszedł Paul Tillich. Urodził się w rodzinie pastorskiej. Studiował teologię i filozofię kolejno w Berlinie, Tybindze,… Czytaj więcej

Starość, która musi umrzeć

Jelinek MateuszDodaj komentarz
2 Kor 5, 16-20 Czytamy dziś fragment korespondencji Apostoła Pawła w chrześcijanami w Koryncie. Relacja Pawła z Koryntianami to jeden z najtrudniejszych rozdziałów w historii wczesnego Kościoła. To nie była sielanka. To była walka o autorytet, pełna plotek, oskarżeń i bolesnych rozczarowań. Choć to Paweł założył tę wspólnotę, nagle pojawili się inni misjonarze. Ludzie z pięknymi listami polecającymi z Jerozolimy, których on nie miał. Zaczęli podkopywać jego imię. Mówili, że jest słaby. Że brakuje mu pobożności. Że jest nieuczciwy. Że… Czytaj więcej

Bomba na placu zabaw teologów – w 140. rocznicę urodzin Karola Bartha

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Kalendarz Ewangelicki 2026, Wydawnictwo Augustana. Jeżeli wiara i religia zapewniają człowiekowi oparcie i duchowy rozwój, to w teologii ewangelickiej XX w. pojawił się ktoś, kto z pomoca Listu do Rzymian wstrząsnął wiarą i religią. Karol Barth podważył dotychczasowe paradygmaty teologiczne i przekonanie, że teologia może dać chrześcijaństwu solidny fundament. W czasie II wojny światowej stał się ikoną walki Kościoła z nazizmem. Urodził się 140 lat temu, 10 maja 1886 roku w Bazylei. Jego ojciec byl pastorem. Młody Barth studiował teologię… Czytaj więcej

Adolf Harnack, Wyznanie Apostolskie

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Harnack, Das apostolische
Przed rozprawą o Apostolskim Wyznaniu Wiary zamieszczam artykuł z czasopisma „Die Christliche Welt”, 1892, nr 32 z 18 sierpnia, który ściągnął na mnie gwałtowne ataki i zmusił mnie do przedstawienia w krótkim zarysie historycznego sprawozdania o powstaniu tego wyznania wiary. Ukazało się ono kilka tygodni później w wydawnictwie A. Haack (Berlin NW, Dorotheenstraße 55). Jest ono tutaj przedrukowane z nieznacznymi zmianami według 26. wydania (1892). Wszystkie wydania opatrzone były uwagą, którą i teraz powtarzam: Musiałem zrezygnować z podania licznych dowodów… Czytaj więcej

Paul Tillich, Zniszczenie śmierci

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Tillich, The Shaking of the Foundations, New York 1953, tłum. M. Jelinek. Skoro zaś dzieci mają udział we krwi i w ciele, więc i On również miał w nich udział, aby przez śmierć zniszczyć tego, który miał władzę nad śmiercią, to jest diabła, I aby wyzwolić wszystkich tych, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie byli w niewoli. Bo przecież ujmuje się On nie za aniołami, lecz ujmuje się za potomstwem Abrahama. Dlatego musiał we wszystkim upodobnić… Czytaj więcej

Paul Tillich, Paradoks modlitwy

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Tillich, The New Being, New York 1955, tłum. M. Jelinek. Podobnie i Duch wspiera nas w niemocy naszej; nie wiemy bowiem, o co się modlić, jak należy, ale sam Duch wstawia się za nami w niewysłowionych westchnieniach. A Ten, który bada serca, wie, jaki jest zamysł Ducha, bo zgodnie z myślą Bożą wstawia się za świętymi. Rz 8, 27-28 Ten fragment Listu do Rzymian o Duchu wstawiającym się za nami „westchnieniami niewysłowionymi” należy do najbardziej tajemniczych wypowiedzi Pawła. Wyraża… Czytaj więcej

Nie mam nikogo (J 5, 1-5)

Jelinek MateuszDodaj komentarz
J 5, 1-5 Rozważamy dziś opowieść o cudownym uzdrowieniu człowieka chorego od wielu lat. O legendarnej sadzawce, o samotności, o spotkaniu z Jezusem. Nasza historia rozgrywa przy jednej z bram Jerozolimy. Na obrzeżach miasta znajduje się specjalna sadzawka, zwana Betezdą. Tam gromadzą się chorzy, wycieńczeni, porzuceni przez życie. W czasach Imperium Rzymskiego takie sadzawki miały znaczenie większe, niż może się nam wydawać. Wokół nich powstawały ośrodki lecznicze – coś w rodzaju szpitala lub uzdrowiska. Nazywano je asklepiejonami. Były poświęcone greckiemu… Czytaj więcej

Peter Rollins, Divine Magician

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Rollins, The Divine Magician: The Disappearance of Religion and the Discovery of Faith. 2014. Rozdział 8. Powtórzenie Sztuczki Dotychczas patrzyliśmy na chrześcijaństwo jako na coś strukturalnie podobnego do tego, co obserwujemy w sztuczce magicznej, sztuczce, która przemienia samą teksturę i jakość naszego życia. Jednak zamiast zręczności rąk, ta „magiczna sztuczka” polega na subtelnej zmianie perspektywy, w której pełnia życia nie jest już poszukiwana w odległej sferze, lecz znajduje się w samym środku naszego życia. Ta zmiana perspektywy oznacza, że… Czytaj więcej

Muzyczne elementy liturgiczne w Agendzie Gdańskiej

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Agenda albo forma porządku usługi świętej w zborach ewangelickich Koronnych i Wielkiego Księstwa Litewskiego, Gdańsk 1637. Veni Sancte Spirtus (Święty Duchu przybądź) Wierzę w jednego Boga (Apostolski Symbol Wiary) Najdroższą krwią swoją Ojcze nasz (Modlitwa Pańska)… Czytaj więcej

Paul Tillich, Człowiek i społeczeństwo w socjalizmie religijnym

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Man and Society in Religious Socialism. In: Christianity and Society. A Quarterly devoted to Christianity and Social Reconstruction. Published by the Fellowship of Socialist Christians, Vol 8, No. 4 (Fall), New York 1943, 10-21, tłum. M. Jelinek. Wprowadzenie: definicja problemu Socjalizm religijny w formie, w jakiej rozwinął się w Europie Środkowej po pierwszej wojnie światowej, nie jest ruchem partyjnym. Miał i ma zwolenników w różnych partiach, od młodych konserwatystów w Niemczech i Wielkiej Brytanii po niezależnych sympatyków komunizmu i we… Czytaj więcej