List Tillicha do Thomasa Manna

Jelinek MateuszDodaj komentarz
23 maja 1943 r. Drogi Panie Thomasie Mannie: Serdecznie dziękuję za Pański list. Po tym, jak wczoraj uporałem się z pracami moich studentów (student papers), dziś zasiadam do odpowiedzi. Choć większą satysfakcję sprawiłoby mi odpowiedzenie na Pańskie pytania w formie eseju biograficznego, uważam jednak, że bardziej przysłuży się Panu „cząstkowa” forma odpowiedzi na poszczególne kwestie. Ponadto zajmie to mniej czasu. Studia teologiczne na niemieckich uniwersytetach na przełomie wieków rozpoczynały się po zdaniu egzaminu dojrzałości w gimnazjum humanistycznym. Znajomość greki, łaciny,… Czytaj więcej

Tajemnica Boża w grzechu

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Rz 11, 25-32. Pycha Kościoła Apostoł Paweł pisze swój List do Rzymian do wspólnoty targanej konfliktami i rozłamami. Początkowo kościół w Rzymie tworzyli głównie Żydzi. Sytuacja zmieniła się drastycznie, gdy cesarz nakazał wydalić ich wszystkich z miasta – w tym również chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Przez kolejne lata wspólnota funkcjonowała więc dzięki liderom wywodzącym się z pogaństwa. To oni podtrzymywali kościół i zyskali przewagę liczebną. Kiedy po śmierci cesarza judeochrześcijanie wrócili z wygnania, doszło do mocnego sporu. Powracający nie byli już… Czytaj więcej

Łachmany sprawiedliwości

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Łk 15, 1-3.11-32 Jezus opowiada przypowieść w obecności dwóch grup osób. Z jednej strony stoją ci, którzy są uważani za upadłych i grzesznych. Z drugiej – ci uważani za sprawiedliwych i religijnych. I właśnie dla nich Jezus maluje serię wyraźnych, niemal kinowych obrazów. Zobaczmy to. Widzimy syna opuszczającego swój dom rodzinny. Wyjeżdża na dumnym rumaku, z kieszeniami pełnymi złota. Widzimy go w obcej krainie. Trwoni bogactwo. Traci wszystko. A potem patrzy pustymi, głodnymi oczami w koryto dla świń. Widzimy też… Czytaj więcej

Poszukiwanie istoty chrześcijaństwa. Teologia liberalna według Adolfa Harnacka

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Studenci teologii boją się trzech rzeczy: wiecznego kawalerstwa, biskupa i teologii liberalnej. W kolejnym odcinku z cyklu Studium Teologiczne podcaście „Rozmowy Stołowe” Bartosz Ciemniak i Mateusz Jelinek biorą na warsztat jedną z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych książek w historii nowożytnej myśli chrześcijańskiej – „Istotę chrześcijaństwa” Adolfa Harnacka. Gdy te wykłady ukazały się drukiem w 1900 roku, stały się światowym bestsellerem. Jak wspominał Paul Tillich, stacje kolejowe były przepełnione wagonami wożącymi egzemplarze tej książki, bo każdy chciał zrozumieć, co tak naprawdę… Czytaj więcej

Więcej niż dziękuję

Jelinek MateuszDodaj komentarz
2 Krn 5,2-5;12-14 Drodzy Bracia i Siostry! Dzisiejszy tekst przenosi nas do świata, w którym wszystko wydaje się wreszcie na swoim miejscu. Oto Salomon, król u szczytu potęgi, kończy dzieło życia. Świątynia Jerozolimska stoi – lśniąca, nieruchoma, potężna. Przez lata Arka Przymierza, serce narodu, była w drodze. Wędrowała razem z ludami. Mieszkała w namiotach, była przenoszona z miejsca na miejsce. Naród nie miał swojego centrum życia religijnego i społecznego. Teraz to się zmieniło. Arka zostaje złożona w stolicy. Wiara ludów… Czytaj więcej

Poszukiwanie sensu chrześcijaństwa – w 140. rocznicę urodzin Paula Tillicha

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Kalendarz Ewangelicki 2026, Wydawnictwo Augustana. Wiek XX niósł z sobą przeświadczenie, że chrześcijaństwo utraciło swoją głębię, a podstawowe pojęcia religijne stały się niezrozumiale, a nawet jakby nieistotne. W XX-wiecznej teologii ewangelickiej pojawił się jednak ktoś, dla kogo odkrycie na nowo religijnej głębi i pokazanie jej współczesnym stało się najważniejszym celem. Początki W Starzeddel (dziś Starosiedle) 140 lat temu, 20 sierpnia 1886 roku, na świat przyszedł Paul Tillich. Urodził się w rodzinie pastorskiej. Studiował teologię i filozofię kolejno w Berlinie, Tybindze,… Czytaj więcej

Starość, która musi umrzeć

Jelinek MateuszDodaj komentarz
2 Kor 5, 16-20 Czytamy dziś fragment korespondencji Apostoła Pawła w chrześcijanami w Koryncie. Relacja Pawła z Koryntianami to jeden z najtrudniejszych rozdziałów w historii wczesnego Kościoła. To nie była sielanka. To była walka o autorytet, pełna plotek, oskarżeń i bolesnych rozczarowań. Choć to Paweł założył tę wspólnotę, nagle pojawili się inni misjonarze. Ludzie z pięknymi listami polecającymi z Jerozolimy, których on nie miał. Zaczęli podkopywać jego imię. Mówili, że jest słaby. Że brakuje mu pobożności. Że jest nieuczciwy. Że… Czytaj więcej

Bomba na placu zabaw teologów – w 140. rocznicę urodzin Karola Bartha

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Kalendarz Ewangelicki 2026, Wydawnictwo Augustana. Jeżeli wiara i religia zapewniają człowiekowi oparcie i duchowy rozwój, to w teologii ewangelickiej XX w. pojawił się ktoś, kto z pomoca Listu do Rzymian wstrząsnął wiarą i religią. Karol Barth podważył dotychczasowe paradygmaty teologiczne i przekonanie, że teologia może dać chrześcijaństwu solidny fundament. W czasie II wojny światowej stał się ikoną walki Kościoła z nazizmem. Urodził się 140 lat temu, 10 maja 1886 roku w Bazylei. Jego ojciec byl pastorem. Młody Barth studiował teologię… Czytaj więcej

Adolf Harnack, Wyznanie Apostolskie

Jelinek MateuszDodaj komentarz
Harnack, Das apostolische
Przed rozprawą o Apostolskim Wyznaniu Wiary zamieszczam artykuł z czasopisma „Die Christliche Welt”, 1892, nr 32 z 18 sierpnia, który ściągnął na mnie gwałtowne ataki i zmusił mnie do przedstawienia w krótkim zarysie historycznego sprawozdania o powstaniu tego wyznania wiary. Ukazało się ono kilka tygodni później w wydawnictwie A. Haack (Berlin NW, Dorotheenstraße 55). Jest ono tutaj przedrukowane z nieznacznymi zmianami według 26. wydania (1892). Wszystkie wydania opatrzone były uwagą, którą i teraz powtarzam: Musiałem zrezygnować z podania licznych dowodów… Czytaj więcej

Paul Tillich, Zniszczenie śmierci

Jelinek MateuszDodaj komentarz
P. Tillich, The Shaking of the Foundations, New York 1953, tłum. M. Jelinek. Skoro zaś dzieci mają udział we krwi i w ciele, więc i On również miał w nich udział, aby przez śmierć zniszczyć tego, który miał władzę nad śmiercią, to jest diabła, I aby wyzwolić wszystkich tych, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie byli w niewoli. Bo przecież ujmuje się On nie za aniołami, lecz ujmuje się za potomstwem Abrahama. Dlatego musiał we wszystkim upodobnić… Czytaj więcej